Tshiṱori nga Victor Mukwevho. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Mulangavunḓu wa Limpopo Vho Dokotela Phophi Ramathuba vho ṋetshedza nyambo ya ndeme kha u rwelwa ṱari ha Tshifhinga tsha u Ṱavha Tshilimo Sentharani ya Matangari, tsini na Makonde, nga Ḽavhuṱanu, ḽa 6 Nyendavhusiku, he vha sumbedzisa ndeme ya u tikedza vhalimi vhaṱuku.
Vhukando uhu vhu vhumba tshipiḓa tsha vhuḓidini ha muvhuso wa vundu ha u ṱuṱuwedza mveledziso ya vhulimi na tsireledzo ya zwiḽiwa kha vunḓu ḽa Limpopo.
"Tsireledzo ya zwiḽiwa zwi thoma hayani, nahone iṅwe ya nḓila dzo livhaho na dzi kwamaho dza u tandulula u sa tsireledzea ha zwiḽiwa ndi nga u lima miḓini. Kha vunḓu ḽine ḽa nga Limpopo, hune miṱa minzhi ya ḓitika nga vhulimi ha u ḓitshidza, u lima ngomu miḓini zwi ṋea nḓila ine ya swikelelea kha miṱa uri i kone u swikelela ṱhoḓea dzavho dza pfushi ngeno hu tshi khou fhungudzwa u ḓitika nga zwiḽiwa zwo rengwaho. Nga u ṱanganedza maitele a ngaho u shandukisa zwimela, u ita manyoro, na thekhinikha dza u sheledza dzi vhulungaho maḓi, miṱa i nga engedza nga nḓila i bvelelaho mveledziso ya fhethu hau ṱavhela huṱuku," Vha amba mulangavunḓu.
Vho amba uri u lima nga u ḓitshidza kana miḓini yavho zwi ṋea zwivhuya zwo vhalaho ngauri zwi tendela miṱa u ṱavha miroho mitete, mitshelo, na zwimela, zwine zwa khwaṱhisedza nḓisedzo ya zwiḽiwa zwi re na pfushi zwi sa shanduki. I dovha ya thusa u fhungudza u vha khomboni kha u shandukiswa ha mitengo ya makete na u vhona uri na miṱa ine ya hola tshelede ṱhukhu i a swikelela pfushi dza ndeme.
"Zwiṅwe hafhu, u lima murahu ha nnḓu zwi ṋea zwitshavha maanḓa a u ḓiṱhogomela. I ṱuṱuwedza muhumbulo wa vhuṋe na u konḓelela, nga maanḓa kha vhupo ha mahayani hune tswikelelo ya themamveledziso khulwane dza vhulimi i nga vha yo fhungudzea. Nga u ṱanganedza maitele a ngaho u shandukisa zwimela, u ita manyoro, na thekhinikha dza u sheledza dzi vhulungaho maḓi, miṱa i nga engedza nga nḓila i bvelelaho mveledziso ya dzipulato ṱhukhu," vha amba
Vho engedza nga uri naho u ḓitshidza na vhulimi vhuṱuku zwi tshi kha ḓi vha zwa ndeme, khonadzeo ya vhukuma ya tshanduko ya vhulimi i kha u takusa vhalimi vhaṱuku kha u bveledza zwa vhubindudzi. U shandukiswa uhu a si mafhungo a u engedza mishumo fhedzi khavhadzulapo; ndi nga ha u vula khonadzeo yo fhelelaho ya ikonomi ya vhulimi u sika mishumo, u bveledza lupfumo, na u fhaṱa ikonomi yo katelaho.
Vho Thovhele Kennedy Tshivhase vha ri vharangaphanḓa vha sialala vho takadzwa nga u vhona muvhuso u tshi khou tikedza vhalimi vhaṱuku. "Thikhedzo iyi i ita uri vhalimi vha kone u ḓibveledzela zwiḽiwa na zwitshavha zwine vha dzula khazwo, zwine zwa thusa kha u lwa na vhushai na u shaea ha mishumo, zwine zwa khou bvela phanḓa na u thithisa zwitshavha zwa vhupo ha mahayani," vho ralo.