Tshiṱori nga Elmon Tshikhudo. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Mulangavunḓu wa Limpopo Vho Dokotela Phophi Ramathuba vho humbela vhadzulapo uri vha bvisele khagala vharengisi vha zwidzidzivhadzi vhane vha khou shuma vhuponi havho, vha tshi ombedzela uri u shumiswa ha zwidzidzivhadzi kanzhi zwi ḓisa vhuṅwe vhutshinyi na u ṱuṱuwedza khakhathi dzo ḓisendekaho kha mbeu.
Vho Dokotela Ramathuba, vho fhelekedzwa nga MEC wa Mveledziso ya Matshilisano Vho Florence Radzilani na neḓorobo wa Thulamela Vho Sarah Rambuda, vho dalela muṱa wa ha Mudau une wa khou lila ngei Tshakhuma nga Ḽavhuṋa ḽa ṱhanu Nyendavhusiku u ṋetshedza ndiliso. Muṱa wo ṱangana na khombo i vhaisaho nga ḽa 26 Ḽara musi hu tshi pfi muraḓo wa muṱa a tshi fhisa haya havho, zwa ita uri mukegulu vha miṅwaha ya 91 Vho Masindi Mudau Madzivhandila vha lovhe kha mulilo uyo. Hu tendiwa uri muthu we a fhisa ndi mudzia u shumisa zwidzidzivhadzi.
Musi dalela muta, Vho Dokotela Ramathuba vho dzhia tshikhala tsha u sasaladza u shumiswa luvhi ha zwidzidzivhadzi, zwine vha ri zwi khou fhandekanya vhathu kha matshilisano. "Vharengisi vha zwidzidzivhadzi vha dzula vhukati hashu, nahone vha a ḓivhea. Ndi tshifhinga tsha uri roṱhe ri ime ri lwe na zwiito izwo. Kha ri vha bvisele khagala ri vhige mishumo yavho mapholisani. Vharengisi avha vha khou tshinyadza zwitshavha zwashu, zwine zwa khou ita uri hu vhe na mpfu dzine dza vhangwa nga vhadzia-u-ḓifara luvhi. Namusi, ndi khou rumela ngeletshedzo yo khwathaho kha vharengisi vhothe uri maduvha avho o vhaliwa. Ndo laedza mazhendedzi a mulayo uri vha khwaṱhise vhuḓidini ha u fhelisa dwadze iḽi nga u dzhena fhethu hoṱhe hune ha ḓivhea ha u dzumbama ha vharengisi vhane vha khou humbulelwa," vha amba.
Mirado ya tshitshavha na vharangaphanda vho dovha vha ṱahisa dzi mbilaelo dzavho nga ha masiandoitwa a zwidzidzivhadzi kha mivhundu yavho. U gonya ha u shumiswa luvhi ha zwidzidzivhadzi kha vhaswa zwi dovha hafhu zwa ṱumanywa na u gonya ha tshivhalo tsha vhugevhenga vhune havha vhu tshi khou itea.
Murangaphanda wa tshitshavha Vho Osley Nyamande vho bvisela khagala u sinyuwa nga ha u wanala ha zwidzidzivhadzi nga nḓila dzo leluwaho mivhunduni. "Hedzi ṱhanga dza zwidzidzivhadzi dzi fanela u valwa, na vharengisi vha farwe u itela u vhulunga vhaswa vhashu. Ndi vharangaphanḓa vhafhio vha matshelo vhane ra khou vha alusa arali vha tshi ḓidzhenisa kha zwidzidzivhadzi ḓuvha na ḓuvha? Hezwi zwi fanela u fhela," vha amba.