Tshiṱori nga Thembi Siaga. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Vhuongeloni ha Elim hu khou vhonala hu tshi khou anda uvha na dzi khaedu kha nḓisedzo ya tshumelo vhuongeloni uho. Zwezwi hovha hu na khaedu ya nḓisedzo ya maḓi, ho novha na khaedu yauri ho tshinyala mutshini wa dzi X-ray une u na ṅwaha u sa khou shuma, zwine zwa kombetshedza vhaongiwa uri vha fhiriselwe vhuongeloni ha Louis Trichardt Memorial.
Vhuongelo uhu ho tumbulwa nga vhaofisiri vha Swiss nga 1899 uri vha onge vhadzulapo vha tsini, kha muhasho wa zwa maṱo, vhuongelo ha Elim ho ḓou ḓi sikela dzina kha tshiṱiriki tsha Vhembe. Nga ṅwaha wa 1976, ndi he muvhuso wa ḓou dzhia tshumelo dza vhulanguli afho vhuongeloni sa izwi hovha ho lavheleswa hawanala zwauri hu ngavha tshipiḓa tsha maitele uri tshumelo dza zwa mutakalo dzi ḓo tshimbidziwa nga vha muvhuso fhano Afrika Tshipembe.
Lwa miṅwaha minzhi, vhuongelo ha Elim ho shela mulenzhe kha nḓisedzo ya tshumelo dza zwa mutakalo. Vha tshi ḓisela vhathu tshumelo dza vhuṱhogwa mivhunduni yavho. Fhedzi, namusi, vhuongelo uhu hu khou ṱangana na dzi khaedu hu tshi katelwa themamveledziso dza kale, mutshini wa X-ray wo tshinyalaho, na ṱhahelelo ya maḓi ine i na miṅwaha i paḓaho miṱanu tshe ha xa magwedzho a maḓi mavhili vhuongeloni uho.
Tshifhinga tsha musi vha Limpopo Mirror vha tshi dalela vhuongelo vho amba na vhaongiwa vhare na tshivhalo. Vhaaluwa vhavhili vho ḓou amba zwauri vhovha vho lindela u iswa Louis Trichardt Memorial uri vha wane tshumelo. Muṅwe wa vhaaluwa avho vha mukegulu, vhe vha Hana u buliwa dzina vho amba zwauri vho kundelwa u fara tshifhinga tsha tshinamelo tshavho musi vho lindela dokotela hone zwa zwino vha khou fanela u lindela tshigwada tshi tevhelaho tsha vhaongiwa vhane vha ḓo isiwa tshifhinga tshi ḓaho.
"Zwa zwino ndi khou fanela u imela uri vhaṅwe vhaongiwa vha swike, uri ri kone u isiwa Louis Trichardt Memorial, zwine zwa sinyusa vhukuma," vha amba.
Dumisani Chauke a bvaho Waterval o amba nga ha tshenzhemo tshawe nga murahu hau swika vhuongeloni nga ḽa fumbili-rathi Tshimedzi o vhaisala ṱhoho na tshanḓa, he a wana mutshini wa X-ray wo tshinyala usa khou shuma. Ndi he vhaongiwa vha ḓou mu vhudza uri u fanela u fhiriselwa Louis Trichardt Memorial nga ḓuvha ḽi tevhelaho.
"Nyimele yo kombetshedza uri ndi eḓele vhuongeloni, ndovha ndi tshi khou pfa vhuṱungu, fhedzi nda konḓelela ngauri hovha hu na vhaṅwe vhaongiwa hanefho vho lindela u fhiriselwa kha maongelo maṅwe. Ro fanela u lindela tshinamelo tshi tshi ḓala," vha amba.
U anda ha ṱhahelelo ya maḓi vhuongeloni zwi dovha hafhu zwa vhea mitakalo ya vhathu khomboni. Vho Chauke vho engedza zwauri musi vhathu vha tshi vuwa, hovha husina na shotha ḽa maḓi hone vhaṅwe vhaongiwa vho fanela u shumisa mabunga husina maḓi ane a khou bva. "Fhungo ḽa maḓi ndi khaedu vhukuma, hone tshiṅwe tshifhinga miraḓo ya muṱa musi vha tshi ḓa u dalela mashaka avho vho ḓa na maḓi vhuongeloni," vha amba.
Vho Lawrence Muvhango, muofisiri wau dzudzanya kha ofisi ya dzangano ḽa Public Servants Association (PSA), vho amba zwauri vho ḓivha nga ha u tshinyala ha mutshini uyu nga ṅwedzi wa Ṱhangule hone vha ḓi vhudziwa zwauri ndi zwithu zwine zwavha na ṅwaha ho tshinyala mutshini uyu. Vho ḓou engedza zwauri mutshini wo shuma lwa maḓuvha mavhili fhedzi u saathu u tshinyala lwa dzi vhege, u vhuya u swika u tshi tou tshinyala tshoṱhe nga Ṱhangule. Vho amba zwauri vhulanguli ha vhuongeloni avhana maanḓa manzhi au lugisa themamveledziso s izwi mugaganyagwama wau lugisa mutshini u une wavha kha dzi ofisi dza tshiṱiriki ngei Ṱhohoyanḓou.
Vho Muvhango vhari PSA vho rumela ḽiṅwalo kha ṱhoho ya muhasho vha tshi ita khumbelo ya tshihaḓu, hone zwa zwino vho lindela phindulo yauri vha ya hani phanḓa.
"Hedzi khaedu dzi thithisa kushumele kwa miraḓo yashu, zwa kwama tshitshavha nga nḓila isi yavhuḓi, zwa dovha hafhu zwa kwama pfanelo dza vhathu uri vha wane tshumelo dza zwa mutakalo hone vhashumi vha tshi khou shuma fhethu Havhuḓi," vha amba.
Muambeli wa muhasho wa mutakalo Limpopo Vho Neil Shikwambana vhari vha muhasho vho dzhiela nṱha zwauri vha muhasho vhaa ḓivha nga ha khaedu yauri mutshini wo tshinyala hone hu na dzi vhege u sa khou shuma, hone hu na uri hone lugiswa huṅwe lwa tshifhinga nyana. Vhari zwa zwino vha kati nu lugisa zwinwe zwipiḓa hone vhaongiwa vhaṅwe vha khou fhiriselwa phanḓa uya Louis Trichardt Memorial uri vha wane tshumelo dza dzi X-ray.
"Maongeloni a ṱoḓa uri huvhe na nḓisedzo ya maḓi i songo thithiseaho, mashudu mavhi, fhano Elim azwingo ralo. Vhadzulapo vhaa ḓivha nga ha hei khaedu, ine ndi kale vha tshi khou vhilaela ngayo lwa miṅwaha. Naho hu na khaedu idzi, vhuongelo uhu hu ḓi dzulela u ḓisela vhathu tshumelo dza khwine sa zwine vhathu vhavha vho lavhelela," Vho Shikwambana vha amba.