Tshiṱori nga Anton Van Zyl. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Mavhengele tserekano masswa ane ha ḓovha hu na mavhengele a paḓaho fuiṋa hu khou lavhelelwa u vula kha vhupo ha Kutama. Khaedu nthihi fhedzi ndiuri ahuna tshifhinga tshine tsho no vhewa zwauri mushumo wau fhaṱiwa uḓo thoma lini kana uri vhadzulapo vha nga lavhelela lini uri vha ṱanganedze mavhengele tserekano uyo kha vhupo havho.
Hu khou pfala zwauri pulane ndi yauri hu fhaṱiwe kha mavu ane ndi a hekhithara dza 3.5 kha kusi kwa Tshikwarani, tsini na bada ine yo tsitsikana ya R522 uya Louis Trichardt. Vhengele ḽine ḽa khou lavhelelwa u dzhia mavu manzhi ndi Shoprite. Ngeno maṅwe a mavhengele ane a khou lavhelelwa hu Pep Stores, Ackermans, Mr Price na Truworths. Ayo ndi one madzina a mavhengele ane zwa zwino a khou vhonala kha mabambiri a dzi pulane dzau fhaṱa mavhengele tserekano.
Hu vhonala hu kale hovha hu tshi khou pulaniwa uri huvhe na Kutama Mall. Nga Khubvumedzi 2021, vha Makhado Municipality Planning Tribunal vho ḓou ṱanganedza khumbelo yau fhandekanya mavu uri huvhe na mavu ane ha ḓo fhaṱiwa Kutama Mall khao.
Ho tea uri hu lindelwe miṅwe miṅwaha mivhili uri vha muhasho wa vhulimi, mavu na mveledziso y mahayani vha kone u ṱanganedza khumbelo. Nga ḽa raru Ḽara ṅwaha wo fhiraho, khumbelo ya vha Nkuna Consortium yo ḓou ṱanganedziwa uri ivhe ya tshifhinga tshilapfu.
Sa izwi mveledziso i kha mavu a vha khoro, vhabveledzisi vha fanela u farana na vhaimeleli vha muvhundu uyo. Izwi zwi katela u khethiwa ha vhathu vhane vha ḓou bva kha vhadzulapo vha muvhundu uyo, vhane vha ḓo fanela uvha tshipiḓa tsha thendelano ya tshifhinga tshilapfu.
U dzhenelele ha vhadzulapo zwo shela mulenzhe nga nḓila dzavhuḓi kha ṅwaha wo fhiraho. Vhadzulapo, vhane vhunzhi havho vhovha vho takalela uri hu ḓovha na zwikhala zwa mishumo musi hu tshi fhaṱiwa Kutama Mall, vho ṱahisa u sinyuwa ngauri avha khou vhudziwa zwoṱhe malugana nauri mushumo kana puḽane ndi dzine dzo swika ngafhi zwa zwino.
Mbilaelo dzo ḓou swikisa khauri hu vhumbiwe Kutama Concern Group, ine ndivho hovha u ṋea vhabveledzisi mutsiko uri vha kone u nea zwidodombedzwa nga vhuḓalo. Miraḓo ya Kutama Concern Group vhovha vho imesa na kha ḽauri Thovhele Vele Kutama vho shela mulenzhe kha muvhundu uyo, zwihulu sa izwi husina na muthihi kha vhafaramikovhe vhahulwane we a ḓou fhindula kha thambo ye ya iswa khavho nga ha muṱangano we wa farwa nga ḽa fumbili-rathi Tshimedzi Hakutama.
"Ro nyama vhukuma nau sinyuwa sa izwi ro isa thambo kha vhathu fhedzi vha si swike kha muṱangano we wavha wo dzudzanyiwa malugana na mveledziso ya Kutama Mall. Usavha hone havho zwi sumbedza u nyadza vhadzulapo na zwine vha tama u vhona kha muvhundu wavho zwa dovha hafhu zwa sumbedzisa uri avhana ndavha nau farisana hashu," hu amba Vho Fhumulani Simali, muambeli wa Kutama Concern Group.
Vho engedza zwauri vho swikelela kha tsheo yavho kha fhungo iḽi. "Ri ita khuwelelo kha vha Nkuna Consortium uri vha ṱhonifhe vhathu nauri vha ime kha zwine zwa ḓo bveledza mvelelo dza khwine. Muvhundu washu u fanelwa nga zwa khwine, hone ri ḓo dzhia maga o teaho uri ri tsireledze nu kone u bveledza zwine vhadzulapo vha ṱoḓa u vhona kha muvhundu wavho," vha amba.
Vha Nkuna Consortium vha na vhalanguli vhaṋa vhane ndi: Vho Elvis Bvuma, Vho Todani Moyo, Vho Dick Tshunduka Nkuna, na Vho Mutshutshu Nxumalo. Fhedzi, Vho Dick Nkuna vho ḓou fhira fhano shangoni minwaha yo fhiraho. Mbudziso nga ha mushumo dzo ḓou livhiswa kha Vho Nxumalo, vhe vhari ndi khwine mbudziso dzi tshi rumelwa kha mushumisani, Fontis.
Fontis Developments ndi khamphani ine ya lavhelesani na mveledziso ya ndaka, zwihulu mavhengele tserekano kha vhupo ha mahayani.
Vho Tom Roodt, mune khathihi na muofisiri muhulwane wa Fontis, vho fhindula dzi mbudziso nga tshihaḓu, vhafhedza vha thoma ngau kaidza, he vha amba zwauri: "arali vha ṅwala zwithu zwine zwa nga tsukadza dzina ḽa khamphani yanga, thi nga ḓo tima tima uri ndi vha vhidzele vha zwa mulayo kana khamphani ine vhone vha imela yone,"
Vho Roodt vho ḓou fhindula mbudziso dzoṱhe dze dzavha dzo rumelwa khathihi nau bvela khagala kha mbilaelo dze vhadzulapo vhovha vho dzi ṱahisa.
Kha mulaedza wa email wo tevhela nga murahu, Vho Roodt vho dzhiela nṱha uri u davhidzana vhukati ha vhabveledzisi na vhadzulapo ndi zwithu zwine zwa nga khwinifhadzwa. Vho ita nau fulufhedzisa vha Limpopo Mirror zwauri vha ḓo vha luma nḓevhe musi vha tshi thoma na mushumo wavho.