Tshiṱori nga Maanda Bele. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Masiandaitwa a zwe zwa itea kha bannga yo faho ya VBS Mutual Mutual Bank a khaḓi tambudza vhane vhavha vha Masipala Wapo wa Makhado (MLM) - fhedzi nga hetshi tshifhinga, zwi mangadzaho, hu si nga zwe zwa lozwea, fhedzi nga ṅwambo wa zwe zwa wanala. Vhakhantseḽara vho ita khuwelelo ya uri hu vhe na ṱhoḓisiso yo fhelelaho nga murahu ha musi vhaofisiri vha masipala hu tshi pfi vho kundelwa u ḓivhadza uri hu ṱoḓaho u vha R12 miḽioni yo badelwaho kha akhaunthu ya masipala nga muṱoli wa bannga.
Nga Nyendavhusiku ṅwaha wo fhiraho, Vho Anoosh Rooplal, muṱoli wa bannga, vho ḓivhadza uri hu ḓo vha na u badelwa ha vhakolodisi vho khwaṱhisedzwaho, hu tshi katelwa na mimasipala ye ya vha yo bindudza kha mashleni kha bannga ine aitsha shuma zwa zwino. Makhado Local Municipality yo vha i tshi ḓo wana R11,668,601.
Masipala uyo wa Makhado wo ḓou vhulunga masheleni zwi siho mulayoni a swikaho R155 miḽioni kha Bannga ya VBS, fhedzi musi bannga i tshi fhaladzwa, tshivhalo tshi sa athu u badelwaho tsho vha tsho ima kha R62.73 miḽioni. Nga Luhuhi 2022, ho ḓou badelwa masheleni a fhiraho R4,391,409 kha masipala wapo wa Makhado sa tshipiḓa tsha mbadelo ya u thoma kha vhakolodisi. U ya nga zwitatamennde zwa masheleni zwa ṅwaha na ṅwaha zwa 2023/24, MLM yo vha i tshi kha ḓi kolodwa R58,264,578.
Naho muṱoli wa VBS o ita nḓivhadzo ya tshitshavha malugana na mbadelo, vhakhantseḽara vha MLM vha amba uri a vho ngo ḓivhadzwa. Vhaṅwe vha amba uri vho tou zwi ḓivha nga ha zwenezwi nga tshifhinga tsha muṱangano wa khoro nga ḽa 29 Shundunthule ṋaṅwaha, musi mafhungo a tshi bveledzwa, hu si nga kha ndivhadzo dza tshiofisi.
Musi vha tshi vhudziswa, neḓorobo Vho Dorcus Mboyi hu pfi vho amba uri a vha ḓivhi tshithu nga ha masheleni a tshimbidzanaho na VBS. Mivhigo i sumbedzisa uri komiti ya phothifoḽio ya masheleni ya masipala a yo ngo vhuya ya ḓivhadzwa, nahone mbadelo dzo farwa kha mivhigo ya ṅwedzi muṅwe na muṅwe, mugaganyagwama wa tshanduko, kana u ḓivhadzwa nga nḓila ya tshiofisi nga fhasi ha Mulayo wa Ndangulo ya Masheleni wa Masipala (MFMA).
U swika zwino, a hu athu ṋetshedzwa ṱhalutshedzo i re khagala ya uri masheleni o kovhelwa ngafhi, arali tshelede yo shumiswa kana i tshi kha ḓivha hone i saathu u shumisiwa, kana arali hu na nyimele dzine dza vha dzo vhofhekana na mikovhe ya VBS.
Mathomoni a uno ṅwaha, musi hu tshi khou itwa nyambedzano na SABC, MEC wa muhasho wa mavhusele wa Limpopo Vho Basikopo Makamu vho vhudza mimasipala uri vha shumise masheleni o vhuyedzedzwaho a u ṋetshedza tshumelo dza ndeme.
Zwino Khoro yo tandulula uri muvhigo wo ṱanganelaho u tea u vhewa kha vhuimo vhu tevhelaho, he ha vha ho dzudzanywa nga ḽa 24 Fulwana. Muvhigo u tea u bvisela khagala zwidodombedzwa zwo fhelelaho zwa masheleni na u shumiswa hao, akhaunthu ye masheleni a rumelwa khayo, tshiitisi tsha u kundelwa u vhiga, na maga a u thivhela u kundelwa ha vhuvhusi ha tshifhinga tshi ḓaho.
Hu dovha ha vha na khuwelelo dza uri vha gwama ḽa lushaka na MEC vha muhasho wa Limpopo vha COGHSTA vha thome na ṱhoḓisiso yo ṱavhanyiswaho.
Naho ro lingedza lunzhi-lunzhi u vha swikelela, Ṋeḓorobo Vho Mboyi, Mulanguli wa Masipala Vho Kent Nemaname, na Mulanguli wa Vhudavhidzani wa Masipala Vho Mpho Rathando vho vha vha siho u itela u wana vhupfiwa.
Tshifanyiso ahuna .