Tshiṱori nga Thembi Siaga. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
U phuluswa ha ṋowa ha tshifhinga tshoṱhe ho shanduka ha vha vhuleme vhune ha vhea vhutshilo khomboni musi mufari wa ṋowa a ḓivheaho Denzel Ncube a tshi lumiwa nga nowa ya Black Mamba i re na vhuṱungu vhukuma musi a tshi khou lingedza u i isa fhethu ho tsireledzeaho.
Uya nga ha Ncube, o mbo di founelwa nga Lavhutanu lo fhiraho nga ha ṋowa ṱhukhu yo vhonalaho ngei Mavhungeni, tsini na Vleifontein. Musi a tshi swika, nga u ṱavhanya a mbo limuwa uri ndi nowa ya Black Mamba, lushaka lwa nowa lune lwa ḓivhea nga vhuṱungu haḽo vhu vhulayaho na luvhilo. Mathomoni, ndi ṱhoho yayo ṱhukhu fhedzi – ine ya nga vha vhuhulwane ha thumbu ya muthu muhulwane – yo vha i tshi vhonala. Naho zwo ralo, musi a tshi khou lingedza u tsireledza ṋowa, o zwi ṱhogomela uri ndi khulwane vhukuma u fhira zwe zwa vha zwo lavhelelwa. "Ndo vha ndi tshi khou shumisa thanda ya vhulapfu ha mithara dza 1.5, fhedzi ṋowa yo bvelela ya vha vhulapfu ha mithara dza 3.5 – u fhira vhuhulwane ha zwishumiswa zwanga kavhili nau fhira," Ncube o humbula.
Naho o vha e na khaedu, o bvelela kha u vhea ṋowa nga ngomu ha thini ya zwiendedzi zwa zwipuka. Musi i tshi khou lingedza u kala vhulapfu hayo fhethu ho tsireledzwaho, ṋowa yo mbo ḓi ḓi ṱomola nga u ṱavhanya kha thanda nahone ya mu luma kha tshirumbi.
Nga u vha e eṱhe nahone a si na founu, Ncube o konḓelela u tshimbila nga nḓila i konḓaho lwa mithethe ya 30 uya hayani, a tshi khou lwa na u tshuwa na u ṱavhanya ha vhuṱungu ha nowa. Musi a tshi swika, o kona u kwamana na murathu wawe, Charles Munyai, we a rumela Secret Munyai uri a mu gidimise vhuongeloni ha Elim.
"Nga tshifhinga tshe ra swika vhuongeloni, ho vha ho no fhela mithethe ya 40 u bva tshe a lumiwa. Tshigwada tsha zwa dzilafho, tsho rangwaho phanḓa nga Dokotela Mukhari, tsho nṱanganedza nahone nga u ṱavhanya tsha thoma unea dzilafho," Ncube o ralo. "Dr Mukhari vho vha vhe vha phurofeshinaḽa nga nḓila yo khetheaho, vho dzika, nahone vho vha vha tshi ḓivha zwavhuḓi zwine vha fanela u zwi ita. Nga ṅwambo wa vhukoni havho, ndo vha ndi tshi iledza u ṱoḓa mushonga wau lwa na vhuṱungu nahone nga murahu nda vhofhololwa nga murahu ha u ṱhogomelwa."
Ncube o sumbedza u livhuwa vhukuma vhuḓidini ha dokotela, a tshi ṱhogomela uri zwibadela zwinzhi zwi lwisana na u sa vha na mishonga ya u lwa na vhuṱungu ha zwipuka zwinzhi. "Ngoho ndi ya uri Vhuongelo ha Elim a vhu na mushonga na muthihi wa u lwa na vhuṱungu. Fhedzi nga ṅwambo wa nyito na thikhedzo ya Dokotela Mukhari nga u ṱavhanya – maḓipfeleni, muvhilini, na muhumbuloni wanga – vhutshilo hanga ho tshidzwa."
Nga nnḓa ha tshenzhemo yawe ya tsini na lufu, Ncube o bvela phanḓa na u tikedza tsireledzo ya ṋowa na mupo. "Ri fanela u tsireledza sisiṱeme yashu ya ikonomi nga nḓila dzoṱhe. U vhulaha dzi ṋowa zwi ya fhungudza u bveledzwa ha mushonga wa "anti-veno", ine ya bva kha vhuṱungu hadzo u itela u tshidza matshilo. Vha dovha vha vha na mushumo wa ndeme kha u langa zwikhokhonono," o ombedzela.
O dovha a kovha nyeletshedzo ya ndeme kha vhapondwa vha ṋowa: "Ndi khou ni humbela, ni songo tshuwa! Ni songo vhuya na nwa tshithu nga nnḓa ha musi no eletshedzwa nga dokotela. Lingedzani u ṱhogomela muvhala wa ṋowa na zwithu zwa ndeme, u itela uri vhaḓivhi vha zwa ngalafho vha kone u ṋea ngalafho yo teaho."
U tshila ha Ncube ndi vhuṱanzi ha u konḓelela hawe na vhutsila hawe, fhedzi zwi dovha zwa sumbedza ṱhoḓea yo ṱavhanyiswaho ya zwishumiswa zwa khwine zwa ngalafho ya ṋowa kha zwibadela zwapo.
Kha vhane vha ṱangana na ṋowa kha Tshiṱiriki tsha Vhembe na fhethu ho ṱanganaho naho, Ncube u vha ṱuṱuwedza uri vha swikelele ene kana vhaḓivhi vhapo kha u bviswa ha zwikokovhi zwo tsireledzeaho. Zwidodombedzwa zwa vhukwamani ndi:
• Denzel Ncube – (067) 798-9796 (dzau founa fhedzi)
• Muṱolisisi wa SPCA wa SPCA Khodobo – (082) 965-5151 / Imeili: spcaltt@gmail.com
• Louis Trichardt – Vho-JanSlang van Rooyen – (067) 835 -0816
• Louis Trichardt – Frikkie Venter – (082) 058-7601.