Tshiṱori nga Silas Nduvheni. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Nga tshifhinga tshine vhurangaphanḓa ha sialala vhukati ha Vhavenḓa ha vha ho ḓidzhenisa kha khanedzano na khanedzano dza u tevhekana ha vhuhosi, Khosikhulu Pfareli wa Vhavenḓa, Vho Japan Mphephu-Ramabulana, vho ita khuwelelo kha miṱa ya vhuhosi uri vha ṱangane na u tandulula mafhungo auta khosi ngavhone vhane, vha sa shumisi khothe.
Vho Mphephu-Ramabulana vho vha vha tshi khou amba na vhathu vhanzhi musi hu na bembela ḽau ḓadza mativha nga murangaphanda muswa wa sialala wa muvhundu wa Matanda – Nzhelele, Vhamusanda Vho Ntanganedzeni Maphaha sa zwe vha ṋewa dzina iḽo ḽa Ntanganedzeni. Muvhundu uyu u wela fhasi ha Khoro ya Lushaka lwa Dzanani, nahone vhuṱambo ho vha hone nga Mugivhela wa ḽa 19 Lambamai, Mudavhini wa Mitambo wa Matanda.
Mushumo uyu wovha wo rangwa phanḓa nga Vho Khosikhulu Pfareli Vho Mphephu-Ramabulana na Vho Makhadzi Tshamano Maphaha. Vhahulwane vhe vha vha vhe hone vho katela Muambasada wa Afrika Tshipembe ngei Zimbabwe, Vho Rejoice Mabudafhasi, Vho Thovhele Nthumeni Masia, na vhaṅwe vharangaphanḓa vha sialala vho vhalaho. Nga tshifhinga tsha vhuṱambo, Phophi Maphaha o tiiwa sa khadzi (mueletshedzi muhulwane wa mufumakadzi), ngeno Isiah Mulaudzi o ḓou tiiwa sa ndumi (munna wa tshanḓa tsha u ḽa kana murangaphanḓa wa sialala).
Vho Mphephu-Ramabulana vho hanela na vhubvo kha lushaka ulu he vha ṱahisa vhomakhulukuku nga nḓila ya khwine. Vho ombedzela uri, nga mvelele, u tevhekana ha vhuhosi kha mvelele ya Vhavenḓa ndi mafhungo ane a tea u tandululwa nga ngomu muṱani, hu tshi katelwa khadzi na makhotsimunene (malume wa khotsi). Vho amba uri: "Ndi muṱa une wa fanela u dzhia tsheo ya uri ndi nnyi ane a vha muḽaifa o teaho wa khuluṋoni, hu si khothe sa izwi e maitele a kale na kale."
Vhamusanda Vho Ntanganedzeni Maphaha vha ḓadza mativha e a xa musi hu tshi dzama mune wavho Vhamusanda Seth Mahadulula II Maphaha, vhe vha dzama nga 2022.
Vho-Mphephu-Ramabulana vho humbela murangaphanḓa muswa uri vha ṱhonifhe miraḓo ya tshitshavha ine vha i shumela. "Vharangeli vha mvelele vhaswa vha ngaho Ntanganedzeni Maphaha, vha re na mihumbulo miswa, vha nga thusa u ḓisa mvelaphanḓa zwitshavhani, izwi thi zwi tima timi," vho zwa.
Vho Thovhele Nthumeni Masia, kha mulaedza wa thikhedzo, vho livhuwa Vho Mphephu-Ramabulana kha u khunyeledza mushumo uyu wau aniswa ha Vhamusanda. Vho ṱuṱuwedza lushaka lwa Maphaha uri vha tikedze murangaphanḓa muswa na u ṱoḓa vhuṱali kha Mudzimu nga tshifhinga tsha vhuhosi hawe.
Vho Makhadzi Tshamano Maphaha vho ṱanganedza Vhamusanda Ntanganedzeni Maphaha kha mushumo wavho muswa, vha sumbedza fulufhelo ḽa uri vha ḓo shela mulenzhe nga nḓila i pfalaho kha mveledziso ya vhupo honoho.
Vho ri: "Zwitshavha zwashu zwi ṱoḓa maḓi, bada dza khwine, na muḓagasi." "Ri fulufhela uri vhone, khathihi na vhaeletshedzi vhavho na vharangaphanḓa vhapo, vha ḓo imela vhathu vhavho nga nḓila i bvelelaho nga tshifhinga tsha nyambedzano dza pulane dza mveledziso dzo ṱanganelaho na mimasipala u mona na dzingu ḽa Vhembe na u tikedza phurojeke dza ndeme."