Tshiṱori nga: Thembi Siaga. Ṱhalutshedzo nga: Khathutshelo Raliphaswa.
Murendi wa Xitsonga Hlayisani Shiburi ane a ḓivhea nga ḽa N'wa Jika kha nḓowetshumo ya vhurendi o pfufhiwa vhuimo ha vhuvhili kha pfufho dza Golden Shield Heritage (GOSHA) 2023. O pfufhiwa kha tshiteṅwa tsha vharendi vhaṱuku vhane vha lwela vhufa. Vhuṱambo uvho ha dzipfufho ho farelwa Artscape Theatre ngei Kapa nga Lavhuna ḽa fumi-iṋa Khubvumedzi.
Pfufho idzi dza GOSHA dzovha dzi dza ṅwaha wa vhufumi, dze dza sikwa nga ndivho ya u ṱoḓa u pembela vhufa nga vha khoro ya lushaka ya vhufa ya Afrika Tshipembe. Pfufho idzi ndi dzine dza pembela na u livhuwa vhatsila, vha lwela vhufa, na vhadzulapo vhane vha ḓi nekedzela kha u fhaṱa lushaka nga u anḓadza zwa vhufa na sialala kha lushaka.
N'wa Jika, The Poet Phyembye Ra Afrika, wa minwaha ya furaru-thihi u bva kusini kwa Madobi. U pfufhiwa hawe ndi tsumbo ya u ḓi nekedzela hawe kha u tsireledza, u alusa na u vhulunga vhufa ha Afrika Tshipembe. O ṱuwa na ṱhanziela na masheleni a swikaho zwigidi zwa fumi wa dzi rannda.
N'wa Jika u dovha hafhu avha muṅwali are na bugu mbili dze dza rwelwa ṱari nga vha muhasho wa pfunzo wa vunḓu ḽa Gauteng sa izwi dzi dza vhurendi ha Afrika Tshipembe kha luṱa lwa mirole ya zwikolo zwa nṱha.
"Ndo pfa ndi sa kholwi ndi tshi founelewa nda vhudzwa uri ndi wela kha vha khwine vhotopolwaho, hone u dzhia vhuimo ha vhuvhili kha vhe vha khethwa vha fhiraho ḓana zwo ḓisa dakalo lihulu vhutshiloni hanga. Ndo pfa ndo huliswa. Ndi livhuwa mudzimu nga mpho ye vha nṋea yone, nda livhuwa na vhatikedzi vhanga vhe vha shela mulenzhe zwihulu kha u thupha tshiphuga hanga. Ndi ṱoḓa u ṱuṱuwedza vhaswa vhane vha bva kha vhupo ha mahayani uri naho vha tshi bva kha mivhundu ya mahayani vha nga kona u bveledza zwithu zwihulu zwine vha ṱoḓa," a amba.
Nga ṅwaha wa gidimbili fumbili-mbili, N'wa Jika o ganḓisa maga ḽawe ḽa zwiambaro ḽa Switirhela Ku Lulama, ḽine ḽa sumbedzisa vhutsila hawe na u ḓi nekedzela kha u alusa sialala nga kha zwiambaro.