Tshiṱori nga Maanda Bele. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
A si vhahali vhothe vhane vha tshimbila nga tswayo yazwo ; vhaṅwe vha ambara dzi- apron. Hezwi zwo sumbedzwa nga Vho Lucy "My Darly" Luvhimbi (49), murengisi wa tshiṱaraṱani vha bvaho Tshirenzheni, vhe vha ḓivhuyedza musi hu si na muṅwe muthu ane a nga kona.
Vho Luvhimbi, vhane vha rengisa khuhu yo fhiswaho kana a u ṱhaṱhiwa kha rinngini ya dzi thekhisi Siloam, vho vha vha tshi kha ḓi tou bva u swika nga matsheloni u itela u lugisela vharengi vhavho zwiḽiwa musi zwitshi bvelela. Mufumakadzi we a dalela vhuongelo ha Siloam nga murahu ha musi o no tshenzhela u sa di pfa zwavhuḓi nga murahu ha musi o vhifha muvhilini o ḓou wa hanefho rinngini ya thekhisi nga vho 06:00 nga matsheloni a Musumbuluwo.
Vhanna vhavhili vho ḓou gidimela u vhidzelela thuso, nahone muthusi wa Vho Luvhimbi o mbo ḓi vha tsivhudza nga u ṱavhanya. Avhongo vhuya vha timatimi, vho tou sia zwigoḓelo zwavho zwa u bika nahone vha gidima vha ya fhethu hune hovha hu tshi khou ṱoḓea thuso.
"Ndo ri u swika henefho nda vhona uri tshitemba tsho kwashea. Nga u ṱavhanya ndo mbo ḓi fara labi nda ḽi vhea fhasi ha milenzhe yawe u itela uri ṅwana a si kwame fhasi," vha anetshela.
Hu sa londwi vhuimo vhu tsikeledzaho, Vho Luvhimbi vho vha vho dzula vho dzika nahone vho livhisa ṱhogomelo. "Ndo dzhia tsheo yau thusa ngauri ndo vha ndi tshi ṱoḓa u tshidza mme na ṅwana. Ndo lindela uri ṅwana a thome a lile u itela u vhona uri u a tshila," vha amba.
Mme a ṅwana, Rudzani Thavhana, o sumbedza u livhuwa na u dinalea nga tshenzhemo yawe. O dzumbulula uri o vha a tshi khou sedzana na vhuleme hoṱhe musi o vhifha muvhilini, naho zwo ralo madokotela vho vha vha tshi dzulela u mu vhudza uri a hu na tsho khakheaho, naho o vha e na vhuṱungu vhuhulwane.
"Ndo founela ambuḽentsi nga vho 02:00, fhedzi ndo vhudzwa uri a hu na ambuḽentsi. Ngauri ndo vha ndi tshi khou pfa vhutungu vhuhulwane, ndo dzhia bisi ya 04:00 ubva Matshavhawe u swika Siloam. Ndi musi zwithu zwoṱhe zwo itea," o amba.
Musi a tshi swika rinngini ya dzi thekhisi, vhuṱungu hawe ho ḓou tou thoma u ṋaṋa. "Vhanwe vhathu vho shavha musi ndi tshi khou vhidzelela nga vhutungu. Ndi livhuwa thuso ya My Darly. Arali ho vha hu si vhone, nṋe kana ṅwananga—kana na riṋe roṱhe—ndo vha ri tshi nga vha ro lovha," a amba.
Thavhana o ṱanganedza nwana wa musidzana are na mutakalo nahone nga murahu a iswa vhuongeloni ha Siloam, he a bviswa hone nga lavhuvhili nga masiari. O rina ṅwana wawe dzina ḽa uri Watshilidzi, zwine zwa amba "muthu a re na tshilidzi."
Nga murahu ha mivhigo ya uri Thavhana o vha o no pfulutshedzwa vhuongeloni, Muhasho wa Mutakalo wa Limpopo wo bvisa tshitatamennde tshine tsha bvisela khagala nyimele sa izwi vhathu vhovha vha tshi khou sasaladza zwe zwa itea.
U ya nga muhasho, mufumakadzi wa miṅwaha ya 20 o dalela Vhuongelo ha Siloam nga ḽa 2 Luhuhi, he a ṱoliwa nga u ṱavhanya nga dokotela. Nga murahu ha u ṱolisisa nga vhuronwane, ho vha hu tshi ḓivhea uri o vha a saathu u swikelela uri anga vhofholowa nga itsho tshifhinga. O bviswa nga murahu ha masiari eneo nga ndaela dza u ṱhogomela hu bvelaho phanḓa na u vhewa ha u a dalele vhuongelo ho dzudzanywaho nga ḽa 10 Luhuhi.
Muhasho wo ombedzela uri Rudzani hango hanelwa ṱhogomelo ya zwa ngalafho sa zwe zwa eletshedzwa kha mivhigo ya tshitshavha. Vho dovha vha amba zwauri vha tshumelo dza shishi (EMS) yo vhidzwa fhethu ho iteaho tshiwo nga matsheloni a ḽa 3 Luhuhi, fhedzi ṅwana o bebwa phanḓa ha musi ambuḽentsi i sa athu u muhwala.
Vho Neil Shikwambana, muambeli wa Muhasho wa Mutakalo wa Limpopo, vho amba zwau ri: "Ho vha hu si na u hanedza ṱhogomelo ya zwa ngalafho musi a tshi dalela Vhuongeloni ha Siloam. Phetho ya u mu bvisa yo vha yo thewa kha vhuimo hawe nga tshenetsho tshifhinga, zwe zwa vha zwi sa sumbedzi uri a nga vhofholowa."
Zwiṅwe hafhu, muhasho wo bvisela khagala uri Kiḽiniki ya Rumani, ine ya vha yo kwamana na kha Vhuongelo ha Siloam nahone i shuma sa kiliniki ya khoro, yo vha yo valwa nga tshifhinga tsha tshiwo sa izwi i tshi vula fhedzi nga 06:45 isa shumi awara dza fumbili-iṋa (24hrs).