Tshiṱori nga Elmon Tshikhudo. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Nga ṅwedzi wa Tshimedzi ṅwaha wo fhiraho, vha Limpopo Mirror vho vhiga nga ha u ngalangala hu sa pfesesei ha Hulisani Shaleen Mafeladzulo (25). Hulisani ovha a tshi bva Duthuni, nnḓa nyana ha Ṱhohoyanḓou, hone o vhigiwa sa muthu o ngalangalaho musi o bva hayani a tshiya mushumoni nga Musumbuluwo wa ḽa fumbili-ṱhanu Khubvumedzi 2023. Ndi he a ita nau ṱoḓiwa nga mapholisa na vhadzulapo fhedzi asi wanale fhethu.
Nga Lavhuṱanu ḽa fumbili-ṱahe Khubvumedzi, vhaṅwe vha vhadzulapo vho ḓou dovha hafhu uya u mu ṱoḓa vha swika na Thathe Vondo forest, he vha wana bugu ndaula yawe, bege, tshikhafuthini, na zwienda zwa Hulisani. Ndi he vha ḓou wana na tshitumbu tsho tshinyalaho, tsho vhonala tsho fhisiwa nga esidi u Dzumba vhune ha Hulisani hanefho Thathe Vondo forest.
Musi a saathu u ṱuwa nga matsheloni nga awara ya vhurathi nga matsheloni a ḓuvha le a fhedzisela u vhonala, o ḓou humbela mme awe, Vho Thivhakoni Mafeladzulo, uri vha mu dzudzanyele tshinamelo tsha u ya mushumoni sa izwi ovha a tshi shuma Thavhani Mall Ṱhohoyanḓou. Mme awe vho ita nau rumela milaedza khae vha tshi mu ruma uri a vhuye na zwithu, nga hone usa ḓivha uri Hulisani hango swika mushumoni. Hovha lwa u fhedza vha tshi pfa kha Hulisani, hone u ngalangala hawe ha ḓi dzulela uvha zwithu zwi sa pfesesei.
Fhedzi u fariwa ha Lawrence Madega Nemukula (51) vhege yo fhiraho zwo ḓou ḓisa fulufhelo khauri u ngalangala ha Hulisani hu nga tandululea. Madega o ḓou ṱumanywa na u ngalangala ha Hulisani hone o hwesiwa na mulandu wa bulayo lawe. Ovha oḓi vhonadza khothe ya madzhisiṱiraṱa ya Ṱhohoyanḓou nga Lavhuṱanu ḽa fumi-ṱhanu Ḽara.
Madega, ane a khou dovha hafhu a livhanyiwa na mulandu wa ḽiṅwe bulayo uḓo humela khothe ṅwaha u ḓaho nga ḽa fumi-raru Phando uri huvhe hu tshi khou bvela phanḓa dzi ṱhoḓisiso. O nanga u imeleliwa nga muimeleli wa Legal Aid, vhe vha ḓou vhudza khothe zwauri Madega u khou lamba u bvela phanḓa na khumbelo ya beiḽi.
Nnḓa ha khothe, musi atshi ḓi vhonadza malugana na bulayo ḽa Mukondeleli Manala wa fhaḽa Khalavha hovha hu na gogo ḽa vhathu vha tshi khou ita misumbedzo vha tshi ita nau imba dzi nyimbo dza migwalabo hone vha sa khou ṱoḓa uri muhwelelwa a fhiwe beiḽi. Ho ita nau rumelwa mapholisa uri vha lange afho nnḓa ha khothe.
Vha tshi amba nnḓa ha khothe, murangaphanḓa wa tshitshavha Vho Richard Mukhaninga vha Vhembe Concerned Group vho amba zwauri vho rulea zwauri o farwa munna hone o farelwa atshi ṱumanywa na milandu ire na tshivhalo ya mabulayo ye ya itea kha vhupo ha Nzhelele na bulayo ḽa musidzana wa Duthuni, Hulisani Mafeladzulo.
"Hezwi ndi u phuletshedza huhulu khau tandulula vhutshinyi kha muvhundu washu. Ri fulufhela uri u farwa khou hu ḓo ita uri miṱa yo kwameaho vha ḓo kona u khuthadzea. Sa dzangano, ri ḓo dzulela u bvela phanḓa nau shumisana na mapholisa, zwe ra ita kha hoyu mulandu," vha amba.