Tshiṱori nga: Elmon Tshikhudo. Ṱhalutshedzo nga: Khathutshelo Raliphaswa.
Vhalimi vha kusi kwa Musunda, vhuponi ha Makuya, vho sala vho bilufhala na u sinyuwa nga murahu ha u tshinyadzwa ha masimu avho nga dzi nḓou. Nḓou idzo dzo tshinyadza zwimedzwa na miri ya mitshelo masimuni ayo.
Nḓou idzo, dze dzavha dzi ṱhanu dzo vhonwa vhege mbili dzo fhiraho fhedzi dzovha dzo no ngalangala vhuponi uho. Nga matsheloni a Sondaha ya ḽa fumi Khubvumedzi, vhadzulapo na vhalimi avho vho vuswa nga masinḓambilu vha tshi wana zwimedzwa, zwe zwavha zwo no lugela u rengiswa zwo tshinyadzwa.
Vhalimi vhari vho xelelwa nga masheleni manzhi nga u tshinyadzwa uhu ngauri vhulimi ndi yone nḓisedzo khulu ya masheleni vhuponi ha mahayani.
Munwe wa vhalimi wa tshipondwa Vho Joseph Munzhelele, vhari ho tshinyadzwa dzi hekhithara ṱhanu dza manngo na hekhithara nna dza maṱamatisi, hone vho vhaisala lune a vhana na maipfi a u ṱahisa vhuṱungu havho. "Maṱamatisi anga, e avha o no vhibvela u rengiswa o tshinyadzwa oṱhe. U nanisa vhuṱungu, manngo anga madala e avha o vhetshelwa u ita atsha, o tshinyadzwa nao. Ndo xelelwa tshoṱhe sa izwi zwibveledzwa zwanga hu yone nḓila yanga ya u ḓi unḓa. Ahuna na ane nda nga lilela khae," vha amba.
Uya nga ha Vho Munzhelele, nḓou idzi a dzi thomi u ṱhasela kha vhupo uhu. "Lwa minwaha, rovha ri khou isa mbilaelo dzashu kha vha muhasho wa mveledziso ya ikonomi na vhupo nga ha nḓou idzi. Fhedzi vhovha vha tshi ri vhudza uri ri fanela u vha ḓisela zwifanyiso zwa u tikedza mbilaelo dzashu, fhedzi ri sa thuswe. Ro no konḓelela zwo lingana. Arali muvhuso wa balelwa u ri thusa, ri ḓo dzhia mulayo ra vhea zwanḓani zwashu," vha amba.
Vhamusanda vha kusi uko, Vhamusanda Vho Alidzuli Afrika Kwinda, vhari vho vhaisala nga nḓila ye muvhuso vha farisa zwone mulandu wa nḓou idzi dzine dza vhonala dzi tshi monamona afho. "Ndi kale ri tshi isa mbilaelo dzashu nga ha phukha dza ḓaka, dzine dzo novha khombo kha matshilo ashu lwa minwaha. Phukha dzi dzulela u bva dza shavhela vhathuni ngauri a dzi ngo valelwa kha phaka ya Makuya. Muvhuso u fanela u valela phukha idzo phakani kana vha dzi ise vhugalaphukha ya lushaka ya Kruger." vha amba.
Muambeli wa muhasho wa mveledziso na ikonomi, vhupo na vhuendi, Vho Zaid Kalla, vho khwaṱhisedza uri vho wana mbilaelo u bva kha vhadzulapo nga ḽa fumi-na-rathi na ḽa fumi-na-sumbe Ṱhangule ṅwaha-uno, fhedzi nḓou idzo dza ngalangala, mulandu wa litshwa wo ralo. "U ṱhaselwa uhu ha zwino hu vhonala ho sia tshinyalelo khulu, fhedzi ahuna we ari luma nḓevhe nga hazwo. Ro thola vhashumi vhuponi uho uri ri kone u laula phukha idzi. Zwi tshi ḓa kha u lambedza, muhasho washu a una maanḓa a u dzhenelela. Zwi a konḓa u tou ḓivha uri nḓou idzi ndi dza nnyi sa izwi dzi tshi bva vhuponi ha Zimbabwe, na dzinwe dzi phaka dzisi dza muvhuso," Vho Kalla vha amba.