Tshiṱori nga: Kaizer Nengovhela. Ṱhalutshedzo nga: Khathutshelo Raliphaswa.
Phumudzo Rakhetha a bvaho vhuponi ha Gaba o anḓadza ṱhalusamaipfi ya luambo lwa Tshivenḓa na Luisimane ine ya ḓo shumiswa nga vhana vha mirole ya fhasi, u bva kha murole wa u thoma u swika kha wa vhu sumbe. I ḓo shumiswa kha zwikolo zwa fhasi zwa u fhambana na dzi khireshe u mona na vhupo ha Vhembe. Ṱhalusamaipfi iyo i vhidzwa uri Tshedza, yo rwelwa ṱari vhege yo fhiraho, hone Phumudzo ovha o farana zwanḓa na Vho phurofesa Mudzulathungo Mmbi (muḓivhi wa luambo), Vho Domina Munzhelele (mueletshedzi, muvhekanyi wa maipfi na u dzudzanya) na Vho Maitela Nevhutalu (mulangi muhulwane). Ndivho ya u anḓadza ṱhalusamaipfi iyi ndi u ṱoḓa u ṱanḓavhudza nḓivho ya maipfi ine vhagudiswa vha vha nayo.
I ḓo thusa vhagudiswa nga nḓila dza u bula maipfi, na u ḓivha uri maipfi ayo a amba mini. I dovha hafhu ya ṋea tsumbo dza ipfi ḽeneḽo na nḓila ya u ḽi shumisa nga nḓila dzo teaho. "Bugu iyi i ṋea vhagudiswa vhunzhi ha maipfi, kana ndi mbalo kana maipfi zwao. I dovha hafhu ya vha thusa nga u vha ṋea ḽibulazwithihi na ḽifhambanyi ḽa ipfi ḽeneḽo, vhubvo ha ipfi na midzi yaḽo. Vhagudiswa vha ḓo dovha vha thusiwa nga u ḓivha uri ipfi iḽo ḽi ambiwa hani nga nḓila yo fhiraho. Arali mugudiswa a sa ḓivhi vhubvo kana he ipfi ḽa pambiwa hone, ṱhalusamaipfi iyi i ḓo mu thusa, na u ḓivha uri ndi ipfi ḽavhukuma kana ndi ḽi ila naa," a amba.
Phumudzo o thoma pfunzo dzawe dza fhasi tshikoloni tsha Gaba, a ya u ṱhaphudza murole wa vhufumi-na-vhuvhili tshikoloni tsha nṱha tsha Funzani. Nga ṅwaha wa gidimbili-na-ṱhanu, o ḓou dzhena gudedzini ḽa Yunivesithi Ya Venda kha buḓo ḽa zwa saintsi dza nga ha vhupo. Nga yone ṱhahelelo ya masheleni, o ḓou kombetshedzea u furalela pfunzo dzawe nga ṅwaha wa gidimbili fumi-sumbe, fhedzi a humela nga ṅwaha wa gidimbili fumi. Zwa zwino u shuma kha vhengele ḽa Boxer.