Tshiṱori nga Victor Mukwevho. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Vhana vha tshikolo tsha fhasi tsha Khubvi vhovha vho sinyuwa vhege yo fhiraho nga Lavhuṋa, vha tshi khou dzhena kha mavhengele kana zwimauswu hune havha ha vhabvannḓa, vha tshi dzhena vha bvisa masimba oṱhe mavhengeleni ayo vha tshi a shulula badani.
Hezwo zwoṱhe zwovha zwi tshi khou tevhela tshiwo tshe ha lovha muṅwe mugudiswa tshikoloni tshapo wa minwaha ya fumi-raru ane avha Munei Mulaudzi, we a lovhela kiḽiniki ya tsini nga murahu ha u ḽa masimba ea newa nga mune wa vhengele afho muvhunduni uyo nga Musumbuluwo wa vhege yo fhiraho. Vhagudiswa vha murole wa vhuṱanu ndi vhe vha sumbedza u sinyuwa havho ngau ṱhasela mavhengele ane avha a vhabvannḓa.
Vhagudiswa, vhe vha hana u fodiwa nga muthihi muthihi vho a a zwauri vho neta nga u rengisiwa ha zwiḽiwa zwine zwo fhirelwa nga tshifhinga nau tshinyala nga vhaṅwe vha vhoramavhemge vhavhanba nnda. "Ri khou lovha ri tshe vhaṱuku kha heḽi shango, hone ahuna na tshithu na tshithihi tshine tsha khou itiwa u ri tsireledza. Zwa zwino ndi tshifhinga tshauri ri imisela mabindu oṱhe a vhabvannḓa kha muvhundu washu uri ri kone u tsireledza matshilo ashu," hu aba muṅwe wa vhagudiswa avho.
Musi mugudiswa uyo a tshi vhudziseswa nga ha minwaha yawe sa izwi ovha a tshi khou sumbedza e muhulwane kha vhaṅwe vhagudiswa, o ḓou amba zwauri u na miṅwaha ya fumi-ṱhanu. Zwe a amba ndi zwauri o thoma u dzhena tshikolo e muhulwane nyana nga nṱhani ha vhushai, ari fhedzi haa angasi fhumule nga nwambo wauri ene u muhulwane kha vhaṅwe vhagudiswa afho tshikoloni.
Nga murahu hau laṱekanya masimba ayo ubva kha mavhengele a tsini na tshikolo, vhagudiswa vho ḓou bvela phanḓa na kha maṅwe mavhengele are kule na tshikolo fhedzi kha muvhundu wa Khubvi, he vhovha vha tshi khou bvela phanḓa na misumbedzo yavho.
Uya nga mudzulatshidulo wa komiti ya tshiṱaraṱa hune Munei ovha atshi dzula hone, Vho Ndivhuwo Ramudzuli, vhatukana avho vhovha vha tshi khou tamba bola badani musi ramabindu ane avha muswa muvhunduni uyo hone ovha a tshi khou vula vhengele liswa, o ḓou vha vhidza uri vhaḓe khae nga mathabama awara ya vhuṋa nga Musumbuluwo wa ḽa fumbili-thii Tshimedzi.
Vho Ramudzuli vho amba zwauri ramabindu uyo o humbela vhana avho uri vha mu thuse u tsitsa tshiṱoko hone ha avha badela nga u vha nea masimba sa u vha livhuwa. "Vhatukana avho a vho ngo amba hayani uri vho neiwa masimba, fhedzi vho ḓou thoma u gungula nga upfa u vhavha thumbuni nau thoma u humisa zwiḽiwa," vha amba.
Vho amba zwauri nga murahu ha maḓuvha mavhili, ṱhohoyatshikolo tsha fhasi tsha Khubvi vho ḓou vhidza vhabebi vha vhagudiswa uri vha ise vhana maongeloni na dzi kiḽiniki uri vha ṱoliwe nau neiwa dzilafho. Munei o ḓou lovha nga murahu ha tshifhinga nyana o swika afho kiḽiniki ya tsini.
Khotsi a Munei, Vho Colbert Makuya, na mufarisi wavho Vho Mary, vho amba zwauri vho ṱungufhadzwa nga lufu lwa ṅwana wavho sa izwi zwovha zwi songo lavhelelea uri anga fhira fhano shangoni a tshe muṱuku ngaurali.
Kha nyambedzano nga matsheloni a Sondaha, Vho Makuya vho amba zwauri zwi khaḓi konḓa uri vha tende uri na ngoho ṅwana wavho o lovha. "Ri na fulufhelo ḽauri vha ndaulo vha ḓo vhona nau kona u fara hoyo ramabindu e a rengisela ṅwana washu masimba uri a kone u vhonana na tshanḓa tsha mulayo," vha amba
Musi vha tshi vhudzisiwa arali vhatshitenda uri ṅwana wavho o lovha nga nwambo wa uḽa masimba, Vho Makuya vho ḓou amba zwauri zwezwo vho lindela mvelelo dzau ṱola tsho ḽaho mufu, vha na vhuṱanzi hauri ṅwana wavho ovha asa vhaisala na luthihi musi a saathu u ḽa masimba ayo. Vha amba zwauri vho dovha hafhu vha zwi limuwa uri vhaṅwe vhana navho vho thoma u humisa zwiḽiwa nga murahu ha uḽa masimba ayo.
Vha siviki ya Khubvi vho dzhia tsheo yauri hu ḓovha ho valiwa mavhengele oṱhe a vhabvannḓa kha muvhundu uyo u swikela Munei a tshi vhulungiwa. Izwo ndiu thivhela uri hu sivhe na u pomokana u songo teaho vhukati ha vhadzulapo na vhane vha mavhengele vhane ndi vhabvannḓa.
Munei u ḓo vhulungiwa mavhiḓani a Khubvi nga Mugivhela wa matshelo nga ḽa mbili Ḽara 2024.