Tshiṱori nga Thembi Siaga. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Milandu yoṱhe ya vhufhura na vhuada kha muofisiri wa vhuendi u bva kha Masipala wapo wa Makhado yo phumulwa mathomoni a uno nwedzi musi ḓivhonadza Khothe ya madzhisiṱaraṱa ya Thabazimbi. Naho zwo ralo, honoho vhuleme ho tshinya dzina ḽavho na muṱa wavho wo huvhadzea vhukuma.
Kha nyambedzano na vha Limpopo Mirror ino vhege, Vho Ezekiel Sigagamba vha miṅwaha ya 55 vha bvaho Kutama vho ṱahisa mbilaelo dzavho nau ṱalusa vhuṱungu he ha tevhela nga murahu ha u farwa havho nga ṅwedzi wa Luhuhi ṋaṅwaha.
Sigagamba vhovha vhe vhukati ha vhahumbulelwa vha ṱahe vhe vha farwa nga tshifhinga tsha fulo ḽihulwane ḽa u lwa na zwiito zwa tshanḓa nguvhoni vho sedza kha vhufhura kha sisiṱeme ya ḽaisentsi ya u reila ya Limpopo. Vho ḓivhonadza Khothe ya madzhisiṱaraṱa ya Thabazimbi nga ḽa 11 Luhuhi, khathihi na Vho Sello Takadi (62), Vho Chetelane Nkata (45), Vho David Moabelo (55), Vho Ztha Zamamlikhaya (57), Vho Thapelo Monyaka (33), Vho Moseki Patric (59), na Vho James Molapisi (47). Vhoṱhe vho ṋewa beili masheleni a swikaho R3 000.
U ya nga ṱhanziela ya nyanḓadzamafhungo yo bviswaho nga tshenetsho tshifhinga nga vha Hawks, milandu yo i tshilhou libhanywa na vhufhura ine ya khou humbulelwa kha Muhasho wa Laisentsi ya Lephalale vhukati ha 2020 na 2023. Muhumbulelwa o bvisa ḽaisentsi dza u reila a sa tevheli maitele o teaho, nga u nekana ha tshelede. Mushumo, wo ṱaluswaho sa "mushumo wa u bvisa", wo dovha wa ita uri zwishumiswa zwa eḽekiṱhironiki zwi vhe na vhuṱanzi ha ndeme.
Musi Vho Sigagamba vha tshi ḓi vhonadza khothe nga ḽa 3 FuFulwivho vhudzwa uri milandu ya vhufhura ye vhavha vha tshi khou hweswa yone yo bviswa lwa tshifhinganyana nga ṅwambo wa vhuṱanzi vhu songo eḓanaho.
"Naho ndo rulea ngau vhofholowa hanga, ndi kha ḓi vhaisala nga ngomu. Ndi khou ṱangana na u tsikeledzea ha muhumbulo. Na hayani, vhathu vhane vha fhira tsini na nṋe vha nṱalusa sa 'mufariwa wa kale we a vhuya mushumoni nga murahu hau dzula dzhele'," vho ralo.
Vho amba uri vhuleme honoho ho kwama vhukuma muṱa wavho. "Vhana vhanga vhaṱuku vhararu vho feila milingo yavho ya zwenezwino ya tshikolo nga ṅwambo wa mutsiko. Kha Kereke yashu Zion Christian Church (ZCC), mufumakadzi wanga o vhudzwa uri ndi fanela u ḓirula mushumo kana u vhea khomboni ya u xelelwa nga phensheni yanga."
Vho Sigagamba vhari vho bva Thabazimbi nga nwaha wa 2017 vha tholwa nga Masipala wapo wa Makhado nga ḽa 1 Khubvumedzi nga wonoyo nwaha. "Milandu i tshimbidzana na tshifhinga tshe nda vha ndi sa khou shuma Lephalale. Ndo ṋekedza vhurifhi hanga ha u tholwa na maṅwe maṅwalo u itela u sumbedza zwenezwi," vho ralo.
Vho dovha vha bvisela khagala mbilaelo nga ha u ṱanganedzwa ha nyanḓadzamafhungo ya mulandu. "No swikelela mutholi wanga, fhedzi vho vha vha sa athu pfa sia ḽanga. Musi ndi tshi wana beili, tshiṱori itsho tshovha tsho no ganḓiswa."
Musi vho no vhofhololwa, vho amba uri vho ṋetshedza maṅwalo avho oṱhe - u katela na nyimele dzavho dza beili, bammbiri ḽa mulandu, na vhurifhi ha u tholwa - kha mutholi wavho. Vho amba uri hezwi a zwi sumbedzi vhushaka vhukati havho na milandu ine ya khou humbulelwa. Vho anganyela uri vho shumisa masheleni a fhiraho R20,000 kha mbadelo dza mulayo na dzi tshimbilelanaho na khothe.
Muambeli wa dzingu wa Vhutshutshisi ha Lushaka, Vho Mashudu Malabi-Dzangi, vho khwathisedza uri mulandu wa Sigagamba wo bviswa lwa tshifhinga nyana, fhedzi ṱhoḓisiso dzi khou bvela phanda.
"Zwi a konadzea uri vha nga engedzwa hafhu sa muhumbulelwa, arali vhuṱanzi ha khwine vhu tshi vha ṱumanya na milandu i ḓo wanala," hu amba Vho Malabi-Dzhangi.
Mulandu wa muhumbulelwa o salaho wo fhiriselwa phanḓa nga ḽa 9 Khubvumedzi 2025 u itela u bvela phanḓa na ṱhoḓisiso.