Tshiṱori nga: Elmon Tshikhudo na Andries van Zyl. Ṱhalutshedzo nga: Khathutshelo Raliphaswa
Ho vhonala gole lo tou nzwii ḽi tshi tiba vhupo ha Vhembe nga mathabama a Musumbuluwo, ḽa tevhelwa nga dumbu ḽe ḽa tsinyadza, zwine zwa lavhelelwa uri ḽo tshinyadza ndaka ine ya ḓura maḓana a dzi milioni wa dzi rannda.
Ḓumbu iḽi lo sia miri minzhi tsimuni dza vhorabulasi dza tshivhalo yo tshinyadzwa hone dzi ṱhanga dza dzi nnḓu dzo fuḓuluwa. Ho kwamea dzi tsimu dzi swikaho fumiraru.
Mvula ye ya na kha vhupo uhu yo na na zwifhango zwihulu. Kha minwe mivhundu ho tou na marotha na mimiya hu savhe na tshinyalelo. Ḓumbu ḽo tshinyadza vhupo ha Levubu, zwihulu kha tsimu dzire tsini na bada ya Piesanghoek, fhedzi a zwingo ralo kha vhupo vhungaho Maungani, vhukovhela ha Ṱhohoyanḓou.
Musi vha gurannḓa ya Limpopo Mirror vha tshi dalela zwipondwa zwa muya kha ḽa Maungani nga Lavhuvhili, tshinyalelo yovha i khagala sa izwi na dzi ṱhanga dza dzi nnḓu dzovha dzo fhufhela kha maḓaka a tsini.
Hu tshi pfala tshinyalelo ya ḓumbu iḽi, hovha hu tshi ḓivhea miḓi ya fumbili ye ya kwamea nga ḓumbu iḽi fhedzi tshivhalo tsha gonya nga murahu ha dzi awara. Naho ḓumbu iḽi ḽo dzhia tshifhinga tshi sa swikiho awara mbili, tshinyalelo yalo i ḓo dzhiela vho welwaho minwaha u vusuludza ndaka yavho.
Vhanwe vha miṱa yo welwaho ndi vha ha Mulaudzi, vhe ṱhanga ya nnḓu yavho ya phera nṅa ya tshinyadzwa. Muraḓo wa muṱa Vho-Meriam Mulaudzi vhari vhovha vhe vhoṱhe hayani musi ḓumbu ḽi tshi thoma sa izwi mufarisi wavho vhovha vhoya mavhiḓani u kulumaga. "Ḓumbu ḽo thoma nga awara ya vhuṅa ḽa tevhelwa nga mvula khulu. Ndo ḓi wana ndo ḓaḓa ṱhanga i tshi fuduluwa yoṱhe. Nga murahu ha tshifhinga nda vhona ṱhanga yo fhufhela kule," vha ralo.
Vho-Mulaudzi vha sumbedzisa uri zwoṱhe zwo itea nga tshifhinga tshiṱuku vha wana ndaka yavho i tshi phopha maḓi sa izwi mvula yo dzhena ngomu nḓuni. "Ndi tou shuma mishumo ya tshifhinga nyana Univen, thi kholwi uri ri nga swikelela u vusuludza ṱhanga iyi sa izwi na nnḓu ro tou sielwa nga mazwale wanga," vha ralo.
Munwe we a tshinyalelwa ndi Vho-Livhuwani Makhwara vhe ḓumbu ḽa tshinyadza nnḓu yavho ya phera dza malo ye vha fhedza minwaha ya rathi vha tshi i fhaṱa. "Ndo shuma minwaha ndi tshi fhaṱa nnḓu yanga, fhedzi yo tshinyadzwa nga mithethe isi gathi. Ndi hafha athi shumi zwa zwino lune ndi ḓo balelwa u fhaṱa nga vhuswa. Ndi tou rabela u wana musamaria wa khathutshelo a nthuse," vha amba.
Vhamusanda vha uvho vhupo Vho-Dinani Masiagwala vho humbela vhadzulapo uri vhatikedze vho welwaho. "Ri tshe ro tshuwa nga zwe zwa itea. Ari athu u ṱangana na nyimele i fanaho na hei hune ha kwamea miṱa i swikaho fumbili nga tshifhinga tshithihi. Ri ḓo dzula fhasi sa khoro na vhadzulapo ra wana nḓila dzau thusa vho welwaho. Ri dovha hafhu ra humbela thuso kha vho ramabindu vhapo," vha zwa.
Vha masipala vho wana mivhigo ya tshinyalelo yeya vhangwa nga maḓumbu, izwi zwo khwaṱhisedzwa nga muambeli wa masipala wa Thulamela Vho-Nndwamato Tshiila. Vhari vha ha masipala vha khou sedzulusa tshinyalelo iyi hone vha khou lingedza u wana nḓila yau thusa vho welwaho.
Muambeli wa tshiimiswa tsha vhalimi vha Louis Trichardt Vho-Fritz Ahrens, vhe vhavha munwe wa vhe vha vhona tsimu ya miafukhada i tshi tshinyadzwa nga minete miṱuku. Vho-Ahrens vhari tshinyalelo iyi yo vhaisa vhanzhi sa izwi vhalimi vhovha vha khou lavhelela khano ya khwine ṅwaha uyu. Vha vhilaela uri izwi zwi ḓo sia vhathu vhanzhi vha sina mishumo.
Ḓumbu iḽi ḽi ṱalutshedzwa sa ndambi nga mudzula tshidulo vha tshiimiswa tsha vhalimi vha tshitiriki tsha Soutpansberg Vho-Fani Havinga, sa izwi zwi sa anzeli u wana ḓumbu kha vhupo uhu tshifhinga itshi tsha ṅwaha.
Vha mutsho vho netshedza muvhigo wa u shanduka ha mutsho vhege yo fhelaho. Hu lavhelelwa uri vhuria ha naṅwaha huḓo rothola kha vhupo ha devhula-vhubvaḓuvha kha shango ḽashu.