Tshiṱori nga Kaizer Nengovhela. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa
Masiari e avha o ḓala u diphina o fhela nga makhaulambilu musi mugudiswa wa murole wa vhuṱahe (9) a bvaho kha tshikolo tsha nṱha tsha Tshiungulela, Lesedi Monyaloko wa minwaha ya fumi-thanu, o nwela khothe musi a tshi khou bambela muvhunduni wa Zamenkomste nga musumbuluwo, wa ḽa 3 Luhuhi.
Musi tshikolo tsho no bva, tshigwada tsha vhatukana vhaṱuku vha bvaho muvhunduni wa henefho vho tshimbila khilomithara dzi ṱoḓaho u vha sumbe u itela u ṱambela mulamboni wa Muengedzi, une wa dovha wa ḓivhiwa sa Mulambo wa Sand, u itela u dzimula mufhiso u fhisaho lwo kalulaho. U ya nga mivhigo, vhaṱanu vhavho vho ḓiimisela u dzhena maḓini.
Ṱhanzi yo zwi vhonaho nga maṱo yo amba uri Lesedi onupela nga tshifhinga tshi sa fhedzi na mbilu o dzhena damuni ilo. Musi vhaṅwe vhana vha tshi vhona zwine zwa khou itea, vho lingedza u mu tshidza, fhedzi maḓi o vha o ḓala vhukuma nahone a tshi nga vha kumba vhoṱhe. A vhango kona u thusa, vho gidimela murahu u ḓivhadza vhabebi na vhaṅwe miraḓo ya tshitshavha uri vha thuse khau phulusa Lesedi.
Nga u ṱavhanya muṱa wo mbo ḓi kwamana na mapholisa, fhedzi musi vhaofisiri vha tshi swika, ho vha ho no vha na swiswi, nahone Lesedi ho vha hu si na hune a khou wanala hone. Miraḓo ya tshitshavha na mashaka vho fara khofhe henefho damuni u swikela vhadivhi vha mapholisa vha tshi swika nga ḓuvha ḽi tevhelaho (Ḽavhuvhili). Mashudu mavhi, zwe vha vha vha tshi nga ita ndi u bvisa muvhili wawe fhedzi.
Malume wa Lesedi, Vho Melton Monyaloko, vho sola mulimi wa henefho nga u kundelwa u vala mulambo nga murahu ha u bvisa mavu. Vho amba uri muṱa wo konḓelela vhusiku vha sa eḓeli, vho lindela nga mbilaelo uri tshitumbu tsha mutukana tshi vhuyiswe.
Muambeli wa SAPS Vhembe Vho W/O Vuledzani Dathi vhari mapholisa vha khou todisisa tshiwo itshi. O ṱuṱuwedza vhana uri vha iledze u tamba tsini na milambo, milambo, kana u ṱambela milamboni na madamuni. "Madamu manzhi maṱuku, milambo, na milambo zwo ḓala vhukuma nga murahu ha mvula khulwane dza zwenezwino. Kanzhi vhana vha kundelwa u ḓivha Vhudzivha ha milambo , zwine zwa ita uri hu vhe na u nwelwa khothe hu ṱungufhadzaho," vho amba.
Nga mufhiso une wa khou bvela phanḓa kha vundu ḽa Limpopo, mapholisa vha lavhelela uri vhana vhanzhi vha ṱoḓe u vhofhololwa kha zwisima zwa maḓi zwapo. Vho Dathi vhari hu si kale vhaofisiri vha ḓo thoma fulo ḽa u dalela zwikolo zwapo na u ṱuṱuwedza vhagudiswa nga ha khombo dza u ṱambela maḓini a songo tsireledzeaho.
Mukhantseḽara Vho Malimavhi Phuluwa vho dovha vha ṱuṱuwedza vhana nga u tamba tsini na milambo, madamu, na milambo. Vho ṱuṱuwedza vhabebi uri vha ṱhogomele na u vhona uri vhana vhavho vha dzule kule na fhethu hune ha nga vha na khombo. "Sa mafhungo a u ṱavhanya, ri ḓo fara muṱangano wa tshitshavha u itela u ḓivhadza vhabebi nga ha khombo na u vha ṱuṱuwedza u kaidza vhana vhavho nga ha khombo dza u ṱambela milamboni," vho a engedza.