Tshiṱori nga Silas Nduvheni. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Miṱa ya vhana vhavhili vhe vha ngalangala vha si na tshiteṅwa miṅwaha i fhiraho miraru yo fhiraho kha Tshiṱiriki tsha Vhembe vha ri vho xelelwa nga lutendo kha Tshumelo ya Mapholisa ya Afrika Tshipembe (SAPS). Vha amba uri nga ṅwambo wa uri vha vhukati ha "vhashai vha shayaho," milandu a yo ngo ṱoḓisiswa zwavhuḓi.
Vha tenda uri arali vho vha vho pfuma kana vho ṱumana nga zwa polotiki, mapholisa vho vha vha tshi ḓo ita zwinzhi u itela u wana vhana - zwi nga kha ḓi ita uri vhaṱoḓisisi vha phuraivethe vha thuse.
Washu Tshihume o ngalangala nga ḽa 24 Khubvumedzi 2022 musi a tshi khou dalela vho makhulu wawe vhane vhavha vhabebi vha khotsi awe vhadzulaho muvhunduni wa Lamvi. Naho ho vha na vhuḓidini ha u ṱoḓa lwa vhege yoṱhe nga miraḓo ya tshitshavha kha vhupo honoho na miḓi yo ṱanganaho nayo, mutukana ho ngo vhuya a wanala.
Nga murahu ha ṅwaha, Fiona Mufunwaini hu pfi o ngalangala muvhunduni wa Itsani.
U amba na Limpopo Mirror vhege yo fhelaho, Makhulu wa Washu, Vho Tshifhiwa Mayashe, vho pomoka mapholisa uri a vha na ndavha na vhashai. "A vho ngo vhuya vha kwamana na riṋe nga ha mulandu lwa tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha. Fhedzi musi vhaofisiri vha mapholisa vha tshi ngalangala zwenezwino, vho shumisa zwishumiswa zwavho zwoṱhe - hu tshi katelwa na mabupho maṱuku - u itela u vha ṱoḓa. Na riṋe, vho ḓa fhano fhedzi u itela u fara miṱangano, hu si u ṱoḓa mutukana washu o xelaho," vha amba.
Mudzulatshidulo na muthomi wa dzangano la Munna Ndi Nnyi , Vho Bardwell Mufunwaini - vhane vha dovha vha vha malume wa Fiona - vha ri muṱa wo ita vhuḓidini hoṱhe ha u thusa mapholisa.
"Ro ita na u vha ṋea madzina a vhathu vhane vha humbulelwa u tswa na u dzhenelela kha u ngalangala ha ṅwana kana vhana, fhedzi a vho ngo vhuya vha vha kwama," vha amba.
Kha tshitatamennde tsho bviswaho vhege yo fhiraho, muambeli wa mapholisa a vunḓu Vho Brig Hlulani Mashaba vho amba uri, nga murahu ha u ngalangala ha Washu, muraḓo wa muṱa wa munna na ene o mbodi lela muri gwalani. U khou ṱoḓea u itela u vhudziseswa nga mapholisa.
"Hu na mavharivhari a uri muraḓo wa muṱa wa munna ndi ene we a dzhia ṅwana. Tshigwada tsha ṱhoḓisiso tshi kha ḓi mu ṱoḓa uri a vhudziswe dzimbudziso," Vho Mashaba vha ralo.
Kha mulandu wa Fiona, Vho Mashaba vho amba uri ṱhanzi yo vhiga uri yo vhona ṅwana nga murahu ha vhusiku vhukati na vhanna vhararu vhane vha khou humbulelwa uri vha khou dzhenelela kha u ngalangala hawe. Ṱhanzi yo vha i sa ḓivhi zwe zwa itea kha onoyo ṅwana nga murahu.
Vho Mashaba vhari vhanna vhararu vho vhudziswa nga mirado ya tshitshavha na mapholisa fhedzi vha hanedza nḓivho ya ṅwana, vha tshi ri ṱhanzi i khou zwifha. "Ho wanala ṱhanzi ye nga murahu ya wanala Soweto, Gauteng, nahone ha wanala tshitatamennde. O khwaṱhisedza uri o vhona vhanna vhararu vhane vha khou humbulelwa uri vha na ṅwana," Mashaba vho ralo.
Vho engedza nga uri mulandu wo rumelwa kha Ofisi ya Mulanguli wa Vhutshutshisi ha Tshitshavha u itela vhulivhisi ho engedzeaho.
Vho Mashaba vho vhina nga u amba uri miṱa i khou dzula i tshi khou ḓivhadzwa nga ha mvelaphanḓa na uri ṱhoḓisiso dzi khou bvela phanḓa.