Tshiṱori nga Maanda Bele. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Nndwa ya u wana vhumatshelo ha Mphephu Resort yo shanduka nga nḓila i vhavhaho, miraḓo ya tshitshavha i tshi khou pomoka muvhuso wa vunḓu wa Limpopo wa u fheṱwa nga murahu ha fhethu he vha fhaṱululwa hone nga zwanḓa zwavho vho vhuyedzedzwa - fhedzi vha siiwa vho litshiwa hafhu.
Nga murahu ha musi mvula khulwane nga 2021 dze dza sia Mphephu Resort ho tshinyadzea, vha Muhasho wa Mveledziso ya Ikonomi wa Vundu la Limpopo, Mupo na Vhuendelamashango (LEDET) wo ṱuwa wo fhumula, u tshi amba nga ha u shaya zwishumiswa zwine zwa nga thusa khau lugisa. Fhedzi vhathu vha Nzhelele vho hana u vhona vhufa havho vhu tshi khou fhalala.
Nga nwaha wa 2023, tshigwada tsha vhaswa na vhaṅwe vhafumakadzi, nga fhasi ha vhulivhisi ha tshigwada tsha Vhembe Confernered, vho ḓou kuvhanganya masheleni avho nahone vha thoma u vhuedzedza fhethu ha u awela kha tshiimo tsha khwine. Vho shuma lwa ṅwaha woṱhe, vha tshi khou ṱanganedza miṱa, u ṱuṱuwedza nḓowetshumo ya thekhisi dzapo, na u vusuludza ikonomi ya vhupo ha mahayani.
Fhedzi nga ḽa 7 Khubvumedzi 2024, LEDET yo dzhia ndaulo ya Mphephu Resort murahu ya vala tshiimiswa vha tshi fulufhedzisa uri hu ḓo vusuludza lwa tshiofisi nga vhone vhane sa muhasho wa LEDET.
Nga murahu ha miṅwedzi ya ṱahe, yeneyo pfulufhedzisa yobulwa, a ingo anwa mitshelo.
Muambeli wa LEDET Vho Zaid Kalla vho khwathisedza uri a hu na masheleni o vhetshelwaho Mphephu Resort kha mugaganyagwama wa themamveledziso wa 2025/26 wa themamveledziso kana mveledziso ya vhuendelamashango. Vho kombetshedza, naho zwo ralo, vhari muhasho wo dzula wo ḓikumedzela kha mushumo wa tshifhinga tshilapfu - "ri fanela u wana masheleni u bva kha Muhasho wa Gwama".
Vho Kalla vho amba zwauri Rizotho yo katelwa kha puḽane ya tshifhinga tshilapfu ya muhasho (TB5) hone ho no khunyeledzwa u ṱola nga vha muhasho wa tshumelo tshitshavhani, fhedziha, muvhigo a u swikelelei nga vhuḓiitisi kha tshitshavha nahone u tea u humbelwa nga kha Mulayo wa Ṱhuṱhuwedzo ya Tswikelelo kha Mafhungo (PAIA).
Naho hu na u lila ha tshitshavha, LEDET a i sumbedzi muhumbulo wa u ṋetshedza rizotho murahu. "Muhasho u kha ḓi ḓikumedzela kha u vusuludza tshiimiswa, sa zwine ra nga takalela u zwi vhona zwi tshi khou shuma, u kunga vhuendelamashango na u vhuedza vhadzulapo," ho amba Kalla.
Fhedzi vhapo a vha na vhuṱanzi. Vha amba uri naho LEDET yo lindela kha Muhasho wa Gwama, vhathu vha re fhasi vha sala vha si na mishumo nahone vha tswa tshishumiswa tshe vha tshi lwela u tshi vusuludza. "U sa fhiwa mugaganyagwama ndi u rwa nga mpama," ho amba Sam Lusunzi, mudzulatshidulo wa Tshigwada tsha Vhavhembe Vha re na Mbilaelo. "I dzhiela fhasi vhaswa na vhafumakadzi vhe vha vha vha tshi shuma kha resort nahone vha tshi khou ṋea miṱa yavho zwiḽiwa. MEC na mulangavundu a vha na mbilu. A vha na ndavha na vhathu vha shayaho."
Vho Lusunzi vhari tshitshavha tshi khou toda tshithu tshithihi fhedzi: u vhuya ha tshiimiswa. "Vhafumakadzi na vhaswa a vha ṱoḓi tshelede. Vha ḓo shumisa masheleni na fulufulu ḽavho. Zwine ra humbela ndi u tendelwa u vhuyelela murahu nga ṅwedzi wa Ṱhangule," o ralo.
Vho Richard Mukhaninga, vha tshiimiswa tsha Musikitedzi, vho sumbedza u tshuwa ha uri naho dziṅwe senthara dza u ḓimvumvusa dzo wana mikovhe ya mugaganyagwama, Mphephu Resort yo vha yo vhewa thungo - hu sa londwi mvelelo dzo khwaṱhisedzwaho na mvusuludzo i ṱuṱuwedzwaho nga tshitshavha. "Ro vha ri na vhashumi vha u ḓifunga vha fhiraho 50 vhane vha khou langa rizotho nga nḓila i bvelelaho. Mphephu Resort yo sumbedza zwavhuḓi uri i nga shuma," Mukhanganinga vha ralo.
Vho bvisela khagala uri vho vha vho no vhuya vha shuma na MEC Vho Tshitereke Matibe, vhe vha fulufhedzisa uri rizotho i ḓo vusuluswa. Fhedzi nṱhani ha thikhedzo, Vho Mukhaninga vho ri, tshitshavha tsho vha tshi tshi khou pofula nga u thivhela u vha thivhela u dzhena fhethu. "Ro mangala musi ri tshi wana tshithivheli nṱhani ha thuso. Zwino, hu na vhalindi vha tsireledzo vho vhewaho, u itela u tsireledza mini? Mahatsi na dzi ṱhoho? A hu na mishumo ine ya khou itea henefho," vho engedza nga u ralo.
Vho Mukhaninga vho dovha vha pomoka MEC uri vha sa dzhiele nṱha ndingedzo nnzhi dza u dzhenelela nga ho engedzeaho. "Ndo lingedza lunzhi-lunzhi u kwamana na MEC Matibe, fhedzi avha tsha vhuya kha luṱingo lwanga," vho ralo.
Musi rizohto i sa athu vala, vhana vho vha vha tshi ṱangana nga dakalo madamuni, ngeno vhathu vhahulwane vho vha vha tshi ḓiphina nga fhethu ho dzikaho na u vha na vhathu vhavhuḓi.