Tshiṱori nga Thembi Siaga. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Kha muvhundu une muḓagasi wa sa fulufhedzee nahone inthanethe i ṱavhanyaho i khou ṱahela, vhaṱhannga vhavhili vho bveledza epe ya mahala ya e-learning u itela u thusa vhagudi vha vhupo ha mahayani u swikelela pfunzo ya vhuimo ha nṱha.
Malungelo Mathonsi na Khongelani Shibambu, vhoṱhe vhe vha vha vhe vhagudiswa vha kale vha Tshikolo tsha sekondari tsha Khathisa ngei Gumbani tsini na Hamalamulele, vho sika epe ya Novar u itela u tikedza vhagudi kha mirole ya ubva kha malo (8) u swika kha ya vhufumi na vhuvhili (12). Epe yo itelwa u vhona uri a hu na mugudi o siiwaho murahu nga ṅwambo wa uri vha nga si kone u badela mudededzi kana u dzhena tshikolo tsho ṱanganedzwaho zwavhuḓi.
Musi vha tshi khou aluwa uswikelela ndinganelo ya dziḽaiburari, khomphyutha na Inthanethe, vhabveledzi vhane vha ḓigudisa vha ri vha pfesesa khaedu dza ḓuvha na ḓuvha dzine vhagudi vha ṱangana nadzo kha zwitshavha zwi re na zwishumiswa zwi si na zwishumiswa. "Ndivho yashu ndi u fhelisa zwiitisi zwi tshimbidzanaho na u shaya zwishumiswa, vhadededzi vho faneleaho, kana tshelede ya vhagudisi," hu amba Mathonsi.
Novar i katela mabammbiri a milingo yo fhiraho, ngudo dzo rekhodiwaho phanḓa, na vidio dzi ṱuṱuwedzaho vhagudiswa kha pfunzo kana thero dzavho. I dovha ya ḓivhadza vhagudi nga ha vhuṱali ha vhubveledzi (AI), zwine zwa vha ṋea u ṱangana hu tshee nga phanḓa kha thekhinoḽodzhi ntswa. Musi yo no dzheniswa kha dzi ṱhingokhwalwa kana khomphiyutha, epe i nga shumiswa kha inthanethe - tshithu tsha ndeme vhukuma fhethu hune u swikelela Inthanethe ha sa fulufhedzee.
"Ro vha ri tshi fanela u guda zwoṱhe u bva mathomoni. Ro vha ri si na mutheo wo khwaṱhaho wa pfunzo, fhedzi ro vha ro ḓiimisela u fhaṱa tshithu tshine tsha nga thusa vhaṅwe u iledza nndwa dzi fanaho. Epe yo no ḓi ṱalutshedzelwa lwa zwigidi zwa fumi," hu amba Shibambu.
U bvelela havho ho ḓa musi vidio nga ha mushumo wavho i tshi ṱangana kha TikTok, i tshi kokodza ṱhogomelo ya shango ḽoṱhe. Lavhutanu ḽa fumbili-raru Shundunthule, Ṋeḓorobo Muhulwane wa masipala wa Tshiṱiriki tsha Vhembe Vho Freda Nkondo vho ṱangana na vhagudiswa avha vhavhili vha tshi vha fhululedza kha zwe vha zwi swikelela. U bva tshe vha wana ṱhogomelo, khamphani dzi ngaho Liberty Life, Standard Bank na IBM dzo ṋetshedza thikhedzo ya masheleni u itela u thusa u bveledza mushumo wavho nga ho engedzeaho.
"Ri livhuwa thikhedzo," ho amba Mathonsi. "Nga murahu ha musi epe yo no wana mbvumo, ro vhuyelela tshikoloni tshashu tsha kale nahone ra wana uri vhagudi vhanzhi vho no i dzhenisa kha dzi ṱhingokhwalwa dzavho. Vhaṅwe vho ita na u humbela zwithu zwinzhi u itela u vha thusa u swika. Zwi sumbedza nḓila ine nḓala ya pfunzo ya vha yo khwaṱha ngayo kha zwitshavha zwi ngaho zwashu."