Tshiṱori nga: Victor Mukwevho. Ṱhalutshedzo nga: Khathutshelo Raliphaswa.
Vhadzulapo na vhalimi vha Tshilamba, vhuponi ha Mutale, vho sinyutshela vha masipala wa tshiṱiriki tsha Vhembe (VDM) nga u vha furalela kha u lugisa phaiphi dza u tshimbidza malaṱwa na sworedzhi dzo vuleaho vhuponi uho. Vho sinyuswa ngauri nyimelo iyi,I vhea zwifuwo zwavho zwine zwa fula kha vhupo uho khomboni. Vhege ino, ho wela kholomo kha mulindi wa sworedzhi wo vuleaho Tshilamba, zwe zwa sia vhadzulapo vho sinyuwa.
Munwe wa vhalimi vhafuwi vhuponi uho, we asi tende u bulwa dzina, uri ndi kale vha tshi vhidza vha masipala nga ha dzi sworedzhi dzo vuleaho, fhedzi vha sa thusiwi. "Zwa zwino, hu na dzi phaiphi dza malaṱwa tharu dzo vuleaho dzine dzo no hasha maḓi lwa minwedzi mivhili yo fhiraho. Naho ro zwi vhiga kha vhaḓisi vha tshumelo vho fanelaho, ahuna zwo no itiwaho. Vhupo hoṱhe hu na lwefha lu sa konḓelelei, ri balelwa na u ḽa kana u tou vula mafasiṱere zwao miḓini yashu," vha amba.
Vha engedza uri kha mulindi uyo we ha wela kholomo, ho no wela dzi donngi ṱhanu dza fa. "Mudavhi une vhana vhashu vha tambela khawo ndi tsini na mulindi uyo. Ri a ḓi vhudzisa uri kani vha masipala vho tou lindela uri hu thome hu lovhe muthu vha kone u lugisa milindi iyi?," vha amba.
Mudzulatshidulo vha dzangano ḽa vhupo ha lushaka ḽa Afrika Tshipembe (SANCO) kha vhupo uho, Vho Tshifhiwa Negondeni, vha khou pomoka vha VDM na Masipala wa Thulamela uri vha khou kundelwa u ḓisela vhathu vha Tshilamba tshumelo ya khwine nga murahu ha u baḓekanya masipala wapo wa Mutale na wa Thulamela hu tshi sikwa masipala wa Collins Chabane. "Mimasipla iyi mivhili vha ri fara sa zwisi zwiṱuku. Ndi kale ri khou humbela u fhaṱelwa dzharaṱa kha vhupo uhu sa izwi vhathu vhanzhi vha na zwifuwo zwine zwa fula hone," vha amba.
Vho Nengondeni vhari ndi kale vha khou lingedza u vhuisa vhashumi vha kale vha ofisi dza masipala wapo wa Mutale wa kale, fhedzi vha khou kundelwa. Vha engedza uri musi vha tshi lingedza u vhudza vhalimi uri vha songo tendela zwifuwo zwavho zwi tshi monamona na vhupo uho, vhalimi vhari ndi kale zwifuwo zwaho zwi tshi fula hanefho, hone a zwi nga ḓo iledzwa u fula.
Vho Matodzi Ralushai, muambeli wa VDM, vhari tshiwo tsha u wela ha kholomo mulindini tsho lugiswa nga masiari a Musumbuluwo wa ḽa mbili Tshimedzi, hone vha masipala vha khou shuma kha vhupo uho. "Ndisedzo ya tshumelo ndi mushumo une ra tou farisana, zwi ṋea vhadzulapo ipfi. Muvhuso u ḓo ḓi nekedzela na u tenda mulandu. Hone arali ra shumisana, khaedu dza nḓisedzo ya tshumelo, zwine zwa kwama zwiito zwi siho mulayoni na u tshinyadzwa ha themamveledziso, zwi ḓo kona u thivhelwa," vha amba.