Tshiṱori nga Victor Mukwevho Ne-vumbani. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Vharangaphanḓa vha matshelo vha Afrika Tshipembe vha nga vha tshigwada tsha vhafumakadzi vhoṱhe, ri amba izwi ngau vhona dzi mvelelo dzo swikelwaho kha vhuimo ha tshikolo. Kha vhuṱambo ha u ṋetshedza pfufho dza vhukoni ha zwenezwino ho farelwaho Tshikoloni tsha Sekondari tsha Silemale, vhasidzana vho vha vhe vhahali kha vhuimo ha nṱha ha 30 kha mirole yo fhambanaho.
Pfufho dza vhukoni dza ṅwaha muṅwe na muṅwe dzo vha hone nga ḽa 17 Lambamai nahone dzo vha dzo ṱanganelwa nga vhabebi, vhadededzi, vhaimeleli vha bvaho kha Muhasho wa Pfunzo, na vharangaphanḓa vha tshitshavha. U ya nga madzina o ṅwalwaho kha vhuimo ha nṱha ha 30, zwo vha zwi khagala uri vhatukana vho vha vha songo imelelwa zwavhuḓi. Kha dziṅwe gireidi, ho vha hu si na mutukana na muthihi we a vha e hone musi hu tshi ḓivhadzwa madzina.
Nga tshifhinga tsha mushumo wa u ṋea pfufho dza vhukoni wo farelwaho Kerekeni ya Damani ya Kristo nga Lambamai ṋaṅwaha, vhagudiswa vha ṱahe vha nṱha vhe vha phasa maṱiriki nga zwavhudi vhoṱhe vho vha vhe vhasidzanyana.
Muṅwe wa vhabebi kha vhuṱambo ha vhege yo fhiraho vho amba uri ndi tshiga tsha uri shango ḽi nga kha ḓi rangwa phanḓa nga vhafumakadzi hu si kale. "Ndi u vhilaedzisa nga ha vhukoni hashu sa vhanna ha u ranga phanḓa, fhedzi zwi dovha zwa sumbedza uri musi vhatukana vha tshi fhedza tshifhinga vha tshi khou daha na u nwa biya, vhasidzana vha khou vhala bugu," vha ralo.
Thoho ya tshikolo Vho Mpfariseni Moses Nethathe vho amba uri u thomiwa ha pfufho dza vhukoni zwo thusa u ṱuṱuwedza vhagudiswa uri vha shume nga maanḓa na u swikelela mvelelo dza khwine. "Heyi ndi pfufho dzashu dza u thoma dza vhukoni ṅwaha uno, nahone vhane vha sa dzhene kha vha 30 vha nṱha vha kha ḓi vha na tshifhinga tsha u shuma nga maanḓa na u khwinisa kha themo mbili dzi ḓaho," vha ralo.
Mukololo Vho Tshaka Randima, vho imela nnḓu ya vhuhosi ya Khubvi, vho fhirisela mulaedza u bvaho kha ṱhoho ya vhupo vha tshi ṱuṱuwedza vhagudi uri vha ḓihudze nga kushumele kwavho kwa pfunzo na muvhundu wavho.
"Musi ni sa iti zwavhudi kha milingo yanu, ni tshinya tshifanyiso tsha muvhundu, ngauri tshikolo hetshi tshi wanala fhano. Musi vhathu vha tshi amba nga ha tshikolo, vha dovha vha amba nga ha muvhundu. Iyani ni phase nga mivhala i fhufhaho u itela uri Vhamusanda Vho Randima na tshitshavha vha ḓihudze," vho ralo.
Vhane vho bvelela nṱha kha gireidi dzo fhambanaho vho vha vhe:
• Grade 9 – Maemu Radema
• Grade 10 – Uhone Tshibakile
• Grade 11 – Netshedzo Munyai
• Grade 12 – Dimakatso Moja.