Tshiṱori nga: Maanda Bele. Ṱhalutshedzo nga: Khathutshelo Raliphaswa.
Ḽavhuṱanu ḽa vhege yo fhelaho, fumi rathi Fulwi, ḽovha ḽi ḓuvha ḽau pembelela ḓuvha ḽa vhaswa. Vhathu vha Afrika Tshipembe vho pembela minwaha i fhiraho ya fuina sumbe ya mugwalabo we wa itwa nga vhaswa ngei Soweto nga ṅwaha wa fumi ṱahe fusumbe-rathi nga u ḽi ita ḓuvha ḽa vhaswa. Naho zwo ralo, Vho-Mathakha Phillip Mashau vha ubva kusini kwa Khalavha vhari avha takaleli ndila dzine vhaswa vha ṋamusi vha pembela ḓuvha iḽi ḽa tshihumbudzo kha ḓivhazwakale.
Vho-Mashau vha vhoniwa sa muhaga nga muvhuso wa lushaka kha mugwalabo uyo wa fumi ṱahe fusumbe-rathi. Vhovha munwe wa vhagudiswa vha gidifumbili vhe vha dzhenelela kha mugwalabo wa Soweto nga ḽa fumi rathi Fulwi. Nga tshifhinga itsho, vhovha vha mugudiswa kha tshikolo tsha nṱha tsha Sekondari tsha vha tshitshivhidzwa Venda ngei Tshiawelo zwa zwino tshi ḓivhea nga tshikolo tsha nṱha tsha Vuwani.
Kha nyambedzano yavho na vha gurannḓa ya Limpopo Mirror nga Mugivhela wa ḽa fumi sumbe Fulwi, Vho-Mashau vhari vho vhaisala vha tshi vhona nḓila dze vhaswa vhovha vha khou pembelela ḓuvha iḽo ḽine ḽavha na zwihumbudzo zwine zwa vha vhaisa vhukuma. "Ri ngasi pembelele ḓuvha ḽa vhaswa ḽihulwane ngaurali nga nḓila dza unwa mahalwa na u ita mitambo hutshiphinwa nga halwa. Na vhaswa vha ṋamusi vhaa pfesesa uri ḓuvha ḽa ṋamusi ndi ḽa mini?, izwi ndi zwe vhaswa vha tshifhinga tshanga vha fela zwone na? Nga ḓuvha iḽo. Vhaswa vha ṅwaha wa fumi ṱahe fusumbe-rathi vho vha vha khou lwela pfunzo ya khwine, hone vhanzhi vho lozwa matshilo avho, fhedzi vho fhedza vho kona u wana zwe vhavha vha khou lwela zwone. Rovha ri sa khou lwela rine vhane fhedzi, fhedzi na mirafho i tevhelaho. Zwia vhaisa u vhona uri mirafho yeneyo ndi yone ine ya khou tambudza mbofholowo ye ya ḓa nge vhanzhi vha lozwa matshilo avho," vha amba.
Vho-Mashau vhari vhutshilo havho ho shanduka nga murahu ha mugwabo uyo. "Ho tou sala vhaṱuku vhane vha kha ḓi tshila - kha vhe vha dzudzanya mugwabo uyo, vhunzhi havho vho no ri sia shangoni. Ndi tama muvhuso u tshi ngari nea fhethu hunzhi hau gudisa murafho wa zwino nga ha ḓuvha iḽi. Hovha husi nga u lwa nau funzwa nga luambo lwa Afrikaans fhedzi, rovha ri khou lwela nau lingana ha tshaka dzoṱhe. Vhaswa vha fanela u vhudzwa ngoho nga ha ḓuvha iḽi, nga nḓila yeneyo vha do kona u ḽi ṱhonifha," vha engedza.