Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Vhoramabindu vhashu:
Kha shango ḽine ḽa khou shanduka ḽa ṋamusi, vhaswa vha fanela u humbula nga ha pfunzo ya mishumo ya zwanḓa u itela u sika mishumo yavho na u ḓikhwaṱhisa.Hoyu ndi mulaedza u bvaho kha Vho-Dickson Shandukani Nemalili wa miṅwaha ya 65, muinzhiniyara wa muḓanani vhe vha ḓigudisa u ḓiitela tshigayo tshavho tsha u sila u bva mathomoni.
Vho Nemalili, vha bvaho muvhunduni wa Hamakhuvha Ndarieni tsini na Matatshe, vho vhudza vha Limpopo Mirror uri vho ṱutshela tshikolo kha zwe zwa vha zwidzwa Standard 3 nga tshenetsho tshifhinga ngauri muṱa wa havho wo vha u sa koni u badela mbadelo dza tshikolo dza 40c. "Ndo vha ndi tshi fanela u thusa muṱa nga u shuma masimuni na u ṱhogomela zwifuwo. Ndo dovha nda ita mishumo ya tshifhinga nyana sa u rengisa khuni na mahatsi u itela u ṱoḓa zwithu. Musi ndi tshi ṱhogomela uri ndi khou aluwa, ndo dzhia tsheo ya u ya Johannesburg, Gauteng u ṱoḓa mushumo," vha ralo.
Ngei Johannesburg, vho thoma vha shuma kha u bvisa phaiphi dza maḓi a sogani musi vha sa athu wana mushumo fhasi ha mavu sa mushumi migodini. Mathomoni a minwaha ya ubva 1990, vho vhuya hayani, vha tshi khou shuma sa mudivhi wa zwidina nahone nga murahu vha ḓi gudisa u vhaḓela.
Sa khotsi a re na miṅwaha ya ṱahe, Vho Nemalili vho mbo ḓi zwi ṱhogomela uri mishumo ya u ita zwidina i khou ṱahela nahone vhovha vha tshi ṱoḓa iṅwe ndila ya u tikedza muṱa wavho. "Khonani yo nṋea dzhenereiṱa yawe yo pwasheaho. Ndo vha ndi si na tshelede, fhedzi makhanikhe wa moṱoḽa wa henefho o ḓou i lugisa mahala. U shumisa vhukoni hanga ha u vhaḓela na tsimbi dzo xelaho, ndo fhaṱa tshiṱepisi tsha dzhenereiṱa na zwipiḓa zwa u ita tshiga tshiṱuku tsha u sila. Ndo vha ndi tshi i hwala nga tshikepe tsha mavili, nda i sila kha vhadzulapo vha muḓanani," vha ṱalutshedza.
Nga murahu vho fhaṱa tshigayo tshihulwane tsha u sila, vha tshi shumisa zwipiḓa zwa kale zwa dzhenereiṱa, dzi-pulley, dzi-bearing na bannda ḽa fene, vha tshi ṱanganya na giridi ya muḓagasi. Tshigayo tshi nga sila bakete ḽa zwiḽiwa zwa mavhele ḽa 25-litha nga mithethe ya ṱahe fhedzi. "Muḓagasi u a ḓura, fhedzi ndi khwine u ita hezwi u fhira u dzula hayani hu si na tshithu. Khaedu ndi ya uri zwoṱhe zwe nda zwi shumisa u fhaṱa tshigayo ndi zwa kale nahone zwi bva kha tsimbi dza kale. Ndi ḓo takalela thuso i bvaho kha Vhasamaria vhavhuḓi - dzhenereiṱa khulwane i ḓo ntendela u sila zwiḽiwa zwinzhi zwa mavhele nga tshifhinga tshiṱuku," vho ralo.
Murwa wavho Rudzani ane a vha kha Gireidi ya 11 u ri u a dihudza nga khotsi awe. "Khotsi anga vho vha vha si na tshikhala tsha u isa phanḓa pfunzo yavho, fhedzi vha na tshifhiwa tsha mvelo. Musi vha siho, ndi thusa nga u shumisa tshigayo tsha u sila ngauri ndi tshisima tshashu tshithihi fhedzi tsha mbuelo. Ndi fulufhela u tevhela hune vha khou kanda hone na u tevhela pfunzo ya zwanḓa," o ralo.