Tshiṱori nga: Thembi Siaga. Ṱhalutshedzo nga: Khathutshelo Raliphaswa.
Mugidimi a ḓivheaho Lucas Nonyana vha bvaho kusini kwa Muwaweni vhovha vho ḓalelwa nga dakalo a tshi kunda kha mugidimo wa khiḽomitha dza 56. Vhovha vhe kha mugidimo wa Laingsburg Karoo we wa farelwa vunḓuni Vhukovhela Kapa nga Mugivhela wa ḽa furaru Khubvumedzi.
Vho Nonyana vho fhedza mugidimo wavho fhasi ha tswayo ya Run Excel Athletics ngei Gauteng, ye ya sikwa ṅwaha-uno.
U bva ṅwaha wa 2003, musi Vho Nonyama vha tshi fhedza mugidimo wavho wa u thoma wa khombureidi, vho ḓou vha lidzhakanḓila kha migidimo. U lingedza havho ha u thoma kha u fhedza mugidimo wa ultra, vho balelwa u kuna, vha balelwa nga mugidimo wa awara dza fumbili. Nga murahu ha u ita dzi nḓowenḓowe nga u ḓi nekedzela, vho kona u humela kha migidimo ya ṅwaha u tevhelaho ngei KwaZulu-Natal vha fhedza muṱaṱisano wa khombureidi kha vhuimo ha vhufumbili nga tshifhinga tsha awara dza rathi fhedzi.
U bva ṅwaha uyo, vho kona u vha mugidimi a ḓivheaho hu sina u timatima, vha kunda kha mugidimo wa Bulugwane nga ṅwaha wa gidimbili fumi-ṱhanu, vha kunda kha mugidimo wa Amanzimtoti nga ṅwaha wa gidimbili fumi-sumbe, vha dovha hafhu vha kunda kha migidimo ya tshivhalo kha vhuimo ha nṱha.
U pfufhiwa havho khaphu ya musuku zwo touvha tshifhinga tsha u ḓi rwa khana kha Vho Nonyana. Vhari vho kona u vha na gundo iḽi nga hone u ḓi nekedzela kha mugidimo. "Ndo takala vhukuma nga u kunda kha mbambe ino. Ndo balelwa u dzhenelela mbambe nnzhi u bva ṅwedzi wa Phando nga hone u ṱangana na dzi khaedu dza u ḓi ṅwalisa kha miṱaṱisano. Fhedzi ndi fulufhela uri arali nda dzulela u shuma nga nḓila ino, ndi ḓo shuma zwavhuḓi kha mbambe dza ṅwaha u ḓaho," vha amba.
Vha ṱuṱuwedza vhaswa uri vha ḓi dzhenise kha mutambo wa u gidima, na uri vhane vho no ḓi dzhenisa khawo, vha songo laṱa fulufhelo. "Ndi tenda uri vhaswa ndi vhone vhane vha ḓo tevhedza kha magandisa anga sa izwi ndi khou aluwa. Ndi ḓo vha gudisa. Naho huuri vhaṅwe vha bva kha zwisi zwa mahayani, ndi ḓo lingedza nga hune nda kona u vha thusa," vha engedza.