Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Vho Thinandavha Goodman Ravhutsi (41) vho no vha u dihudza ha muvhundu wahavho nga murahu ha u gwa tshisima kha tshitshavha tsha havho.
Vho Ravhutsi vha dzula muvhunduni wa Makonde Siawoadza, hune ha swika 30 km tshipembe-vhubvaḓuvha ha ḓorobo ya Thohoyandou. Ndi kale hu tshi khou gwalabelwa nga ṱhahelelo ya maḓi muvhunduni uyo, nahone u ya nga Ravhutsi, kanzhi vhadzulapo vha tea u tshimbila nḓila yoṱhe vha tshi ya Tshikuvhoni Fountain, tsini na tshikolo tsha Phuraimari tsha Makonde, u itela u wana maḓi au shumisa miḓini.
"Ahuna tshithu tshine tsha vhavha u fhira u sa vha na maḓi ngauri ndi tshisima tsha vhutshilo tshine roṱhe ra ḓitika ngatsho. Zwo vha zwi tshi vhaisa mbilu u vhona vhaaluwa vha tshi khou hwala mabakete a maḓi a bvaho Tshikuvhoni, nahone zwo ḓa muhumbuloni wanga uri ndo vha ndi tshi fanela u ita zwiṅwe zwithu u itela u thusa vhathu vhanga. Naho ho vha hu sa khou na mvula lwa tshifhinga tshilapfu ṅwaha uno, ndo humbula uri maḓaka a Thabutha a henefho, e a vha o oma nga tshenetsho tshifhinga, a nga kha ḓi shuma kha u thusa vhathu vhanga uri vha wane maḓi," vha amba.
Vho thoma u gwa fhethu huraru ho fhambanaho kha maḓaka fhedzi avho ngo wana tshiga tsha maḓi. Musi vha tshi lingedza lwa vhuṋa, vho vhona maḓi a tshi thoma u bvelela, nahone vho vha vho takala vhukuma uri muloro wavho wo fheleledza wo bvelela. "Ndo bvela phanḓa ndi tshi bvisa maḓi u swika maḓi a tshi thoma u elela. Nga murahu ha zwenezwo, ndo kuvhanganya matombo nga muhumbulo wa u fhaṱa luvhondo u mona na tshisima, u itela uri vhathu vha kone u bvisa maḓi nga hu leluwaho. Thaidzo yo vha i ya uri ndo vha ndi si na semennde ya u shela kha matombo, naho muṱavha wo vha wo ḓala henefho fhethu."
Vho sumbedza u livhuwa vhadzulapo vha henefho vhangaho Vho Florah Luula, Vho Eric Munyai, na Vho Mashaphu Malume, vhe vha ṋeela semennde u itela u vha thusa u fhaṱa luvhondo u mona na tshisima. "Ndo kuvhanganya matombo na muṱavha nga nṋe muṋe nahone nda dovha nda fhaṱa mutheo wa tshisima ndi ndoṱhe. Ndo vha ndi si na ndavha uri vhathu vha nga amba mini ngauri mushumo wanga wo vha u wa u thusa vhathu vhanga uri vha wane maḓi. Nga mvula ya zwenezwino, maḓaka o vuwa, nahone ndi takalela u amba uri zwino hu na maḓi manzhi tshisimani."
Vho Ravhutsi vho humbela vhadzulapo vha Makonde Siawoadza uri vha ṱhogomele themamveledziso ya tshisima. "Sa vhunga ndi sa koni u dzula ndi hone u itela u i ṱhogomela ndaka, ndi humbela muṅwe na muṅwe uri a dzhie vhuḓifhinduleli hazwo ngauri zwino ndi tshone tshisima tsha maḓi fhedzi fhethu hashu. Ndo dovha nda phaḓaladza ipfi ḽa uri ri fanela u vhilisa maḓi ri sa athu u shumisa, sa izwi a sa kunakiswi. Hezwi ndi khwine u fhira u sa vha na maḓi na luthihi."
Mudzulapo wa muvhundu uyu Shonisani Ramazhamba o dala u khoda Ravhutsi. O mbo di ri Vho-Ravhutsi vho disa thandululo kha vhadzulapo vha henefho, vhathu vhothe vho vha vha tshi di hudza ngavho. "Ho fhela maḓuvha e ra vha ri tshi khou tea u ya Tshikuvhone u wana maḓi. A ri na maipfi o eḓanaho u livhuwa Vho Ravhutsi kha zwe vha ri itela zwone," a amba.