"Vhane vha kha ḓi tenda kha fhungo la uri u vhumba ndi zwithu zwo vhetshelwaho vhafumakadzi fhedzi vha fanela u humbula luvhili na luraru. Arali fhedzi vhafumakadzi vha tshi khou ita mushumo wa vhanna, ndi zwa ndeme hafhu uri vhanna vha ite zwi fanaho. Afrika Tshipembe zwino ndi shango ḽo vhofholowaho nahone zwibuli zwi vha zwi zwinzhi uri muṅwe na muṅwe a wane vhutshilo ha u fulufhedzea."
Ndi ngazwo Vho Thinandavha Goodman Ravhutsi (41) vha muvhunduni wa Makonde Siawoadza, vhe vha wana khuthadzo kha u ita zwigoḓelo zwa vumba.
"Musi ndi tshi thoma u ita zwigoḓelo zwa vumba nga Tshimedzi ṅwaha wo fhiraho, vhathu vhanzhi vho vha vha tshi humbula uri ndi nnḓa ha muhumbulo wanga. Ndo vha ndi sa ṱoḓi uri muhumbulo wavho u ime nḓilani yanga ngauri ndo vha ndi tshi ḓivha zwine nda khou ita. Tshithu tsha ndeme vhukuma kha nṋe ndi u ita zwine nda zwi takalela ndi sa humbuli nga ha zwine vhaṅwe vhathu vha ḓo zwi amba. Zwi mangadzaho ndi uri vhathu vhe vha vha vha tshi khou ntsea zwino vha khou nkhoḓa nga mushumo wanga wavhuḓi wa u vhumba."
Naho e muvhumbi wa vumba ane o tou ḓi gudisa, Vho Ravhutsi vha tenda uri vho wana ifa ḽa vhukoni havho ha vhutsila kha makhulu wavho vho risiaho shangoni, Vho Salmon Ravhutsi. "Makhulu wanga vho lovhaho vho vha vha tshi ita zwithu zwo nakaho, zwi sa vhambedzwi na tshithu na zwifaredzi zwi songo vhaho nga thanda. Vho vha vha tshi dovha vha ḓivhelwa u bveledza zwipunu zwa khwine zwa thanda kha heḽi sia. Tshikoloni, ndo vha ndi tshi dovha nda vha na vhukoni ha u ita meṱa wa udzela ṱafula ya sisala na zwiṅwe zwithu zwiṱuku zwa vhutsila."
Vho vha vha tshi kha ḓi mangadzwa nga nḓila ye vhutsila havho ha u vhumba ha bvelela ngayo.
"Hu na mulambo muṱuku wa tshoṱhe vhuponi ha hashu. Ḽiṅwe ḓuvha, musi ndi tshi khou tshimbila tsini nawo, ndo zwi limuwa uri ho pfuma nga vumba. Ndo mbo ḓi dzhia tsheo ya uri ndi fanela u ita zwiṅwe zwithu nga vumba ḽeneḽi ḽo ḓalaho. Ndo ḓi ṋekedzela ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe u itela u ḽi bvisa nga nḓila khulwane nahone nda ḽi hwalela hayani kha ṱhanga yanga ya mavili. Nga vhege ya u thoma, ndo lingedza u ita zwigoḓelo zwa vumba, fhedzi ndo vha ndi sa takaleli tshibveledzwa tsha u fhedzisela nahone ndi tshi ṱoḓa u ḓiṋekedzela u lingedza hafhu. Ndo vha ndo fushea nga zwe nda vha ndi tshi khou ita.