Tshiṱori nga Kaizer Nengovhela. Ṱhalutshedzo nga Khathutshelo Raliphaswa.
Muṅwali wa tshifhinga tshoṱhe Vho Tshikhusese Nelson Makuya, vha miṅwaha ya 80, vhane vha ḓivhiwa nga ḽa TN Makuya, zwenezwino vho ganḓisa nganea ine ya pfi Tshelede ndi Saṱhane. Kha nganea iyi, u ṱoḓisisa matshilo a ḓuvha na ḓuvha a vhathu vhapo.
Samusi vho vha vha tshi bva muvhunduni wa Makuya, Vho Makuya vho thoma u funa u ṅwala musi vhe na miṅwaha ya 25. Vhuṱuku havho ho vha vhu songo leluwa, nahone vho vha vha tshi fanela u ṱutshela pfunzo yavho u itela u wana pfunzo ya vharathu vhavho. Naho vho xelelwa nga zwibuli zwinzhi, vha khoḓa muṱa wavho nge wa ṱuṱuwedza phetho yavho ya u ṱoḓa mushumo wa u vha muṅwali wadzibugu na matangwa.
Makuya vho ṅwala bugu nnzhi, dziṅwe dzadzo dzo dzheniswa kha kharikhuḽamu dza zwikolo. Kha mishumo yavho ndi A zwi faneli na Dzimbava dza nganeapfufhi, Hu do sala nnyi? (ḓirama), na Maanea.
Pfufho dzavho dzi katela Pfufho ya Tshiṅwalwa tsha Ḓirama ya Radio nga 1983, Pfufho ya Khandiso ya Ḓirama ya Nṱhesa u bva kha PANSALB nga 2005, na Pfufho ya Phurojeke ya Kiḽasiki ya Ḽiṅwalo ya Afrika Tshipembe u bva kha Laiburari ya Lushaka ya Afrika Tshipembe nga 2014 ya nganeapfufhi ya khwinesa, vhukati ha dziṅwe.
Bugu ya Makuya ya zwenezwino ndi bugu ya nganeapfufhi. "Khuvhanganyo i amba nga ha zwine vhathu vhapo vha tshenzhela ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe. Ndo ita vhungoho ha uri mafhungo ndi mapfufhi u itela uri vhavhali vha dzule vho dzhenelela. Arali ni tshi dzulela u vhala, ni nga fhedza tshiṱori tshithihi nga mimunithi mianu - tsho teaho u tshi vhala musi no lindela zwiendedzi zwa nnyi na nnyi, u bika, kana u awela."
Makuya vha tenda uri bugu yavho i ḓo pfala kha vhanzhi. "Ndo ita mushumo wavhuḓi wa u anetshela nganea ya vhutshilo hanga, nahone ndi ṱoḓa uri i swike kha vhathetshelesi vhanzhi, uri vha kone u guda ngudo dza ndeme dza vhutshilo na u wana vhuṱali kha tshenzhemo dza vhaṅwe," vha ralo.
Musi vha tshi khou humbula nga ha lwendo lwavho, Makuya vho livhuwa vhathu vhe vha shela mulenzhe kha u bvelela hawe. "Ndi nga si kone u livhuwa vhathu vhothe nga nḓila yo eḓanaho kha u nṱuṱuwedza uri ndi bvele phanḓa ndi tshi ṅwala. Hu na vhanzhi vhukuma vhane nda nga vha bula nga madzina, fhedzi ndi livhuwa vhoṱhe."